De stadsmuren van Lucca (Italiaans: Mura di Lucca) vormen een groene ring om het historisch centrum. Boven op de wallen loopt een autovrije promenade met bomen, banken en uitzicht op daken en bergen. In een uurtje maak je de volledige 4,2 km rond: wandelen, joggen, fietsen of met een risciò. Een klassieker die je citytrip meteen ritme geeft.
Wat en waar: de stadsmuren van Lucca in het kort
De huidige omwalling dateert uit de 16e–17e eeuw en is een schoolvoorbeeld van een Renaissancistische vesting die volledig intact is gebleven. De ring is circa 4,2 km lang, ongeveer 12 m hoog en telt 11 bastions (baluardi) die als groene pleinen op de muur liggen. Het parcours is vlak, breed en autovrij, ideaal voor een ontspannende ronde met zicht naar binnen en naar het Toscaanse landschap buiten de stad.
Korte geschiedenis in lagen
Lucca had al Romeinse en middeleeuwse muren, maar de huidige gordel werd tussen 1504 en 1648 aangelegd om het artillerietijdperk te weerstaan. Opvallend: de muren werden nooit in de strijd gebruikt. Hun nut bleek wel bij de overstroming van de Serchio in 1812, toen men de poorten afsloot en de binnenstad droog hield. In de 19e eeuw kregen de muren een tweede leven als stadspark met laanbomen en cafés: van fort tot promenade.
Wat je ziet boven op de muren
Bastions: de 11 bastions hebben elk hun eigen vorm. Favoriet zijn o.a. San Donato en San Frediano, waar je ruim zicht hebt op de daken en torens. Tussen de bastions liggen rechte wallen met schaduw van dubbele bomenrijen.
Casermette: in voormalige wachthuizen zitten nu kleine tentoonstellingen, verenigingen of horeca, zoals het 19e-eeuwse Caffè delle Mura. Leuk voor een korte stop onderweg.
Uitzichten: naar binnen kijk je op palazzi, koepels en de ovaal van Piazza dell’Anfiteatro; naar buiten zie je parken, grachten en bij helder weer de bergen richting Garfagnana.
Poorten: zo kom je naar boven
De ring telt 6 poorten. De drie historische poorten uit de bouwtijd zijn Porta San Pietro (1565, bij het station), Porta Santa Maria (1592, noord) en de nieuwe Porta San Donato (1628–1629, west). In latere eeuwen kwamen Porta Elisa (1811, genoemd naar Elisa Bonaparte), Porta Sant’Anna (1911) en Porta San Jacopo (1930) erbij. Bij elke poort vind je hellingbanen of trappen naar de muur.
Beleven: wandelen, fietsen of risciò
Wandelen: op een rustig tempo doe je de ronde in 60–90 minuten, inclusief fotostops en bankjes. Houd wat tijd voor bastions waar kinderen kunnen spelen.
Fietsen: overal rond de poorten zitten verhuurders van fietsen en risciò. De hele rondgang is verhard, vlak en perfect om met het gezin te doen.
Sport & events: ‘s ochtends joggers, in het weekend vaak rondleidingen of lokale evenementen; soms vormt de muur het podium voor openluchtactiviteiten.
Praktische info
Toegang: de muren vormen een publiek park en zijn gratis. In de praktijk kun je er van vroeg tot laat terecht; check ter plekke eventuele meldingen bij poorten of hellingbanen.
Duur: snel rondje in 45 minuten, ontspannen met stops 1–1,5 uur. Fiets je, reken dan circa 20–30 minuten exclusief fotopauzes.
Met kinderen: veel schaduw, speelzones op verschillende bastions en genoeg banken voor een pauze. Let bij afdalingen op de hellingshoek.
Beste moment & seizoenen
Lente en najaar zijn goud: zacht licht, milde temperaturen en kleurige bomen. In de zomer biedt de dubbele bomenrij prettige schaduw; ga dan bij voorkeur ‘s ochtends of tegen golden hour. In de winter is het uitzicht helder en rustig, soms met mysterieuze nevel over de vlakte.
Toegankelijkheid
Het bovenpad is vlak en breed. Veel toegangsrampen zijn geschikt voor buggy’s en rolstoelen; enkele hellingen zijn langer of steiler. De ondergangen onder de bastions hebben soms kasseien of niveauverschillen. Vraag bij het toeristenkantoor eventueel naar de meest vlakke toegang.
Route-idee: 60 tot 90 minuten
Start bij Porta San Pietro (handig vanaf het station). Met de klok mee passeer je de bastions San Donato en Santa Croce richting het noorden. Neem tijd bij San Frediano en Santa Maria voor zicht op torens en het amfitheater-plein. Via Porta Elisa kom je langs stille parken terug naar het zuiden. Sluit af met een espresso bij het Caffè delle Mura.
Architectuur in één oogopslag
Type: Renaissancistische vesting met aarden kern, baksteen en steen. Maat: omtrek 4,223 km, hoogte circa 12 m. Elementen: 11 bastions, gracht- en walzones, casermette en zes poorten. Functie: van militair werk naar publiek stadspark.
Leuke weetjes
Nooit belegerd: de muren dienden vooral als afschrikking en zagen geen oorlog. Hun vuurproef kwam pas bij de Serchio-overstroming (1812), toen de dichte poorten de stad beschermden.
Park avant la lettre: vanaf de vroege 19e eeuw werden de wallen bewust tot promenade met laanbomen gemaakt. Daarom voelt Lucca vandaag als een stad met een groene kroon.
Veelgestelde vragen
Hoe lang is de ronde boven op de muren? Ongeveer 4,2 km. Wandelen in 1–1,5 uur is ideaal.
Is de route autovrij? Ja, het bovenpad is autovrij en populair bij wandelaars, fietsers en gezinnen.
Zijn er toiletten of cafés op de muur? Verspreid over de ring vind je cafés en voorzieningen in of bij casermette en bij de poorten.
Kort samengevat: de stadsmuren van Lucca zijn een 4,2 km lange, groene boulevard op hoogte. Wandel of fiets langs 11 bastions en 6 poorten, met zicht op stad en landschap. Gratis, ontspannen en typisch Lucca: een must voor elke bezoeker.