De San Francesco-kerk in Lodi is zo’n plek waar je even stilvalt. Je staat op Piazza Ospitale, een rustig plein net buiten de drukte, en kijkt naar een bakstenen gevel met een marmeren roosvenster en twee verrassende ramen die letterlijk “open naar de lucht” zijn. Dit is de Italiaanse Chiesa di San Francesco, maar voor jou gewoon een prachtige kerk waar middeleeuwse gotiek en lokale details samenkomen.
Waarom deze kerk op je Lodi-lijstje hoort
Omdat je hier een stuk echte, vroege Lombardische gotiek ziet, zonder opsmuk. De bifore a cielo aperto in de voorgevel vind je haast nergens anders: ze geven het front iets lichts en luchtigs. Binnen wacht een rustige ruimte met drie beuken, kruisribgewelven en fresco’s die de kunstgeschiedenis van Lodi vertellen.
Waar ligt de San Francesco-kerk in Lodi?
De kerk staat aan Piazza Ospitale, op enkele minuten lopen van het hart van de binnenstad. Vanaf Piazza della Vittoria wandel je er in ongeveer 5 minuten heen; vanaf station Lodi reken je op 10 tot 15 minuten te voet. Het plein is autoluw en voelt bijna dorps aan: ideaal om na je bezoek even op adem te komen.
Een korte geschiedenis (1280-1307)
De wortels van de San Francesco gaan terug tot de 13e eeuw. Rond 1280 begon de bouw van de huidige kerk; in 1307 was het geheel in grote lijnen voltooid. De Franciscanen kregen in 1252 opnieuw een plek in de stad en groeiden snel uit hun eerste onderkomen. De familie Fissiraga speelde een sleutelrol: bisschop Bongiovanni Fissiraga haalde de orde terug naar Lodi, en edelman Antonio Fissiraga financierde ruimhartig. In 1290 werden de stoffelijke resten van de bisschop in de kerk bijgezet, een teken van het prestige van het complex in die tijd.
Architectuur buiten: de gevel en de open biforen
De voorzijde is van warme, roze baksteen. Boven het grote rosenvenster is de gevel onvoltooid, wat de verschijning extra sober maakt. Het meest opvallend zijn de twee gotische bifore a cielo aperto aan weerszijden van het roosvenster: tweelichtsramen zonder achterliggend glas of muur, letterlijk open naar de lucht. Onderaan steekt een hoge prothyrum (portiek) naar voren, met terracotta kolommen op stenen plinten. Deze combinatie van eenvoud en verfijnde details is typisch voor de regio en geeft de kerk haar eigen gezicht.
Wat zie je in de San Francesco-kerk in Lodi?
Het interieur heeft een kruisvormige plattegrond met drie beuken, vier traveeën per beuk en kruisribgewelven op cilindrische pijlers. Het licht is zacht en gefilterd; het metselwerk blijft zichtbaar en ademt middeleeuwse nuchterheid. Kunstliefhebbers vinden hier een compacte maar rijke staalkaart van Lodigiaanse schilderkunst, vanaf de 14e eeuw.
Kijk in het rechter transept naar een votief fresco met de Madonna met Kind, de heiligen Nicolaas en Franciscus en Antonio Fissiraga die een model van de kerk aanbiedt. De anonieme maker staat bekend als de Meester van de Fissiraga, beïnvloed door Giotto. Iets verderop, in de derde kapel rechts, ontdek je de kapel van San Bernardino da Siena, met een reeks van 22 verhalende fresco’s uit 1477 door Gian Giacomo da Lodi. De stijl is helder en didactisch, vroege renaissance in de manier waarop perspectief wordt gebruikt.
Onder de latere werken vallen stukken op van Giovan Battista Trotti (bijgenaamd Malosso) en Enea Salmeggia. Een bijzondere curiositeit is het graf van de Lodigiaanse wetenschapper Agostino Bassi, pionier in de microbiologie, dat je aan de rechterzijde van het transept vindt.
Ervaring: wat maakt dit bezoek zo fijn?
De San Francesco-kerk is geen museum, maar een actieve gebedsplek. Het is er meestal stil; je hoort voetstappen op de stenen vloer, een echo van een psalm, een kaars die knispert. Neem even plaats, kijk omhoog naar de gewelven en laat het spel van baksteen, schaduw en fresco’s op je inwerken. Buiten, op het plein, vang je weer licht en lucht, met de sobere gevel als decor.
Praktisch: openingstijden, toegang en kleding
De kerk is doorgaans gratis te bezoeken. Omdat het een actief heiligdom is, wisselen de openingstijden per dag en seizoen. Meestal is de kerk in de ochtend en aan het eind van de middag open (doordeweeks vaak circa 6:30-12:00 en 17:00-18:30; op zondag vaak 7:00-12:00 en 17:00-18:30).
In de zomermaanden kunnen de ochtenduren iets verschuiven. Kom je speciaal voor binnenkijken, check dan kort van tevoren de actuele tijden.
Adres: Piazza Ospitale, Lodi. Toegang: vrij voor de kerk; het aangrenzende voormalige klooster is niet vrij toegankelijk. Kleding: bedekte schouders en knieën zijn in kerken in Italië overal een goed idee.
Beste tijd om te gaan
In het voor- en najaar is het licht mooi en is het rustiger in de stad. ’s Zomers is het koele interieur een verademing tijdens warme middagen. Tijdens misuren is bezichtigen beperkt; plan je bezoek daarom liever tussen de vieringen door.
Leuke combinaties in de buurt
Duomo di Lodi – Op 5 minuten lopen. Een van de grootste romaanse kerken van Lombardije, met een indrukwekkend plein ervoor.
Teatro alle Vigne – Culturele stop met regelmatig voorstellingen; mooi om de sfeer van Lodi te proeven.
Collezione Anatomica Paolo Gorini – Een bijzondere, kleine collectie over anatomie en conserveringstechnieken voor wie van curieuze musea houdt.
Proef Lodi – Sluit af met een glas lokale bonarda of een stukje pannerone bij een wijnbar of trattoria in het centrum.
Handige tips
Foto’s maken mag in kerken vaak zonder flits; respecteer altijd borden en lopende vieringen. Met kinderen?
Maak er een speurtocht van: tel de gewelven, zoek de roos in de gevel en vind in de kapellen details zoals boekrollen of lelies. Slecht weer? Dit is een perfecte, droge stop op je stadswandeling.
Kort samengevat
De San Francesco-kerk in Lodi is een nuchtere, elegante kerk uit de late 13e eeuw, met een unieke gevel en een interieur vol verhalende fresco’s.
Midden in de stad, maar toch sereen. Ideaal om je Lodi-dag een cultureel en stil moment te geven.