Op Piazza Maggiore, het grote plein van Bologna, voel je in één oogopslag de ziel van de stad. Je staat tussen middeleeuwse baksteen, renaissance-façades en modern stadsleven. Aan de ene kant torent de basiliek van San Petronio, aan de andere kant het Palazzo d’Accursio, terwijl de beroemde Neptunusfontein letterlijk om de hoek staat op Piazza del Nettuno. Dit is jouw startpunt om Bologna te begrijpen.
Waarom Piazza Maggiore bezoeken
Omdat hier alle lijnen samenkomen: geschiedenis, architectuur, film, eten en het alledaagse ritme van de Bolognezen. Overdag ligt het plein open en licht; ’s Avonds weerkaatst de baksteen het warme schijnsel van de portici. Je pakt een espresso aan de rand, wandelt door naar de Quadrilatero voor prosciutto en tortellini, en eindigt met een film in de open lucht.
Piazza Maggiore: geschiedenis in het kort
Het plein kreeg zijn monumentale vorm tussen de 13e en 16e eeuw, toen Bologna uitgroeide tot universiteitsstad en handelscentrum. In de 20e eeuw kwam het kenmerkende verhoogde plaveisel in graniet, door locals liefkozend de “Crescentone” genoemd vanwege zijn vorm. Sinds 2021 staan de portici van Bologna op de UNESCO-lijst, en die omarmen natuurlijk ook Piazza Maggiore.
Wat je ziet op het plein
Basiliek van San Petronio. De reus met de onafgewerkte façade van wit marmer en baksteen. Binnen, langs de linkerzijbeuk, loopt een beroemde meridiaanlijn waarmee men in de 17e eeuw de stand van de zon tot op de dag kon aflezen. Ook als je geen astro-nerd bent, is dit indrukwekkend.
Palazzo d’Accursio (Palazzo Comunale). Het stadhuis met toren en klok, een complex van gebouwen dat eeuwenlang groeide. Binnen vind je representatieve zalen en tentoonstellingen; buiten vormt de lange portico de deftige coulisse van het plein.
Palazzo del Podestà en de Voltone. Onder de kruising van de bogen schuilt een akoestisch spel: fluister in de ene hoek en je vriend hoort je in de diagonale hoek. Een van de bekende “zeven geheimen” van Bologna en leuk om zelf te proberen.
Palazzo dei Banchi. De elegante façade sluit het plein naar oostzijde af en opent naar de Portico del Pavaglione, jouw route naar chique winkels, cafés en boekhandels.
Piazza del Nettuno. Direct naast Piazza Maggiore. Hier staat Giambologna’s Neptunus, een 16e-eeuwse fontein die symbool staat voor de maritieme macht van de pauselijke staat. Let op de fotogenieke details aan de voet.
San Petronio van dichtbij
De basiliek is gewijd aan stadsheilige Petronius en begon in 1390. Binnen is de schaal verrassend harmonieus, met hoge pilaren en kapellen langs de zijbeuken. De meridiaanlijn in de vloer werkt nog steeds bij zonnig weer en markeert lokale “hoogzonne”. Neem even de tijd voor de kapel van de Magi en de zichtlijnen richting koor.
Portici: UNESCO-erfgoed op sneakersniveau
Bologna’s portici zijn geen decor, maar leefruimte. Rond Piazza Maggiore lopen ze als schaduwrijke gangen langs winkels en cafés. Regen of zon, je wandelt altijd beschut. De portici vormen een aaneengroeid stadsmeubel van wel tientallen kilometers; op het plein zie je er een representatieve staalkaart van stijlen en hoogtes.
Evenementen: cinema en stadsvieringen
In de zomermaanden verandert het plein vaak in een openluchtbioscoop met het programma “Sotto le stelle del Cinema”. Klassiekers, restauraties, groot scherm, gratis toegang en een publiek dat stilvalt zodra de lichten doven. Verder vind je hier concerten, ceremonies en soms sportpresentaties. Overdag geven straatmuzikanten en kinderen op stepjes het plein zijn dagelijkse soundtrack.
Fototips en uitzicht
Vroeg in de ochtend heb je de vlakke stenen en de Crescentone bijna voor jezelf. Net na zonsondergang, het blauwe uur, lichten de bogen en ramen warm op en krijg je spiegelingen op de granietplaten. Voor een mooi overzicht kadreer je San Petronio door de Voltone of neem je een hoek met de Neptunus erbij aan de noordwestzijde.
Praktische informatie
Ligging. Midden in het historische centrum, een rechte lijn vanaf Via Indipendenza. De toeristenbalie zit onder de portici bij het plein.
Bereikbaarheid. Vanaf station Bologna Centrale loop je in circa 20 minuten. Bussen richting centrum stoppen in de omgeving van Via Rizzoli en Via Ugo Bassi. Met de auto rijd je tot aan de ZTL en kiest dan een parkeergarage buiten de autoluwe zone.
Beste tijd. Lente en herfst bieden zacht licht en mild weer. In de zomer is er extra sfeer door de filmavonden; in de winter zijn de portici je beste vriend bij regen.
Toegankelijkheid. Het plein is vlak. Overgangen tussen de granietplaat en de overige bestrating zijn laag. De meeste portici zijn breed en goed begaanbaar met kinderwagen of rolstoel.
Eten en drinken vlak bij het plein
Voor een snelle stop werkt een espresso met crescenta of een stukje torta di riso. Zin in meer? Duik de Quadrilatero in voor mortadella, tagliatelle al ragù of een bord tortelloni met boter en salie. ’s Avonds smaakt een glas Pignoletto of Sangiovese uitstekend onder de bogen.
Wandeltips vanaf Piazza Maggiore
Quadrilatero. Direct ten oosten van het plein. Smalle straatjes vol delicatessezaken en marktkraampjes. Ideaal voor lunch of boodschappen.
Le Due Torri. Tien minuten lopen naar de Torre degli Asinelli en Garisenda. Het klassieke silhouet van Bologna, mooi in tegenlicht rond zonsondergang.
Biblioteca Salaborsa. Aan Piazza del Nettuno. Binnen kijk je door glas op archeologische resten en pak je even een culturele pauze.
Veelgestelde vragen
Hoeveel tijd heb je nodig?
Voor het plein zelf 30 tot 60 minuten. Met San Petronio, een korte Quadrilatero-stop en Piazza del Nettuno erbij plan je makkelijk 2 tot 3 uur.
Is de basiliek gratis?
De toegang tot de kerk is meestal gratis. Voor specifieke kapellen of het terras kan een kleine bijdrage gelden.
Wanneer zijn de filmavonden?
Die vinden vaak plaats tussen juni en augustus. Het programma wisselt jaarlijks; posters en digitale schermen rond het plein geven de actuele planning.
Mag je op de Crescentone zitten?
Het is een loop- en verblijfszone. Zitten kan, maar houd rekening met evenementen en doorstroming. Respecteer altijd afzettingen en aanwijzingen.
Kortom: Piazza Maggiore is het levende decor van Bologna. Kom voor San Petronio en de Neptunus, blijf voor de portici, de filmavonden en het ritme van het plein. Met een cornetto in de hand en baksteen om je heen snap je ineens waarom Bologna zo snel onder je huid kruipt.