Het Pauselijk Paleis in Viterbo (Italiaans: Palazzo dei Papi) is het monument dat je niet mag missen aan Piazza San Lorenzo. Het complex, naast de kathedraal, was in de 13e eeuw tijdelijk de zetel van de pauselijke curie en vandaag een prachtig balkon over de stad, met de beroemde Loggia delle Benedizioni en de historische Sala del Conclave. Hier lees je kunst, macht en ritueel in steen.
Wat en waar: het Pauselijk Paleis aan Piazza San Lorenzo
Het paleis groeit uit de oude bisschoppelijke residentie die in 1257 werd uitgebreid toen paus Alexander IV de curie naar Viterbo verplaatste. De ingrepen werden geleid door de Capitano del Popolo Raniero Gatti, die ook een grote zaal voor audiënties liet bouwen, de latere Sala del Conclave. Je vindt de ingang op Piazza San Lorenzo, waar ook het museum en de Duomo liggen.
Hoogtepunten van het Pauselijk Paleis
Loggia delle Benedizioni
De elegante loggia met haar zeven gotische openingen en slanke kolommetjes is het fotomoment van Viterbo. Pausen verschenen hier om de menigte op het plein te zegenen. Midden op de loggia staat een 15e-eeuwse fontein, versierd met heraldische motieven van de familie Gatti.
Sala del Conclave
De grote zaal waar de kardinalen in de 13e eeuw vergaderden, is vandaag de plek waar je het beroemde verhaal van het conclaaf van 1268–1271 tot leven ziet komen. Let op de hoge ramen en de sobere, krachtige architectuur die de functie van regeringszaal verraadt.
Uitzicht en route over het Colle del Duomo
Loop na je bezoek naar het terras voor uitzicht over de stad en, aan de andere zijde, richting de valleien onder het plateau. Het plein, de trappen en de bogen geven je bij ochtend- of avondlicht de mooiste foto’s.
Het langste conclaaf uit de geschiedenis
Na de dood van Clemens IV (1268) duurde de pausverkiezing in Viterbo 1006 dagen. De stadsbestuurders en burgers, die de kosten moesten dragen, grepen hard in: de kardinalen werden opgesloten in het paleis, de rantsoenen gingen terug naar brood en water en zelfs het dak van de zaal werd verwijderd om hen te dwingen tot een besluit. In 1271 kwam de keuze: Gregorius X. Hij vaardigde in 1274 de bul Ubi periculum uit, die de regels van het conclaaf vastlegde en wereldwijd beroemd zouden worden.
Praktische info: openingstijden, tickets en adres
Openingstijden: van 1 april t/m 2 november meestal dagelijks 10:00–19:00 (laatste toegang rond 18:00). Van 3 november t/m 31 maart doorgaans ma, wo–vr 10:00–13:00 en 15:00–18:00, za–zo 10:00–18:00, dinsdag gesloten. Check vlak voor vertrek de officiële agenda.
Tickets: richtprijzen vaak €10 (volledig) en €8 (gereduceerd); families en groepen hebben meestal speciale tarieven. Laatste toegang ongeveer een uur voor sluiting.
Adres: Piazza San Lorenzo, Viterbo. Het Polo Monumentale Colle del Duomo omvat het Pauselijk Paleis, de kathedraal en het museum.
Zo bekijk je alles in 60 tot 90 minuten
Start op het plein met een frontale blik op trappen, paleis en loggia. Ga naar binnen voor de Sala del Conclave en lees in de zalen de context van de 13e eeuw. Eindig op de loggia bij de fontein en maak een korte ronde door de Duomo en het Museo del Colle del Duomo. Met een gids hoor je vaak extra details over de architectuur en het conclaaf.
Architectuur in een oogopslag
13e eeuws paleis met een strakke zaalstructuur, een façade met merlons en ritmische ramen, en de lichte Loggia delle Benedizioni (1267), in gotische vormen met trilobvensters. Het ensemble maakt het plein tot een uniek middeleeuws decor waarin burgerlijke macht en religie elkaar ontmoeten.
Beste moment en sfeer
Lente en najaar bieden het zachtste licht. In de zomer is het fijn om vroeg te komen of juist rond golden hour. Op feestdagen en bij evenementen kan het drukker zijn op het plein.
Bereikbaarheid
Te voet/OV: vanaf de stadspoorten loop je in enkele minuten naar Piazza San Lorenzo. Viterbo is goed bereikbaar per regionale trein en bus; het historische centrum is deels autoluw (ZTL).
Auto: parkeer aan de rand en wandel het laatste stuk door de middeleeuwse straten. De route naar het plein loopt licht omhoog via trappen.
Toegankelijkheid
Het is een historisch complex met trappen en ongelijke vloeren. Niet alle ruimtes zijn drempelvrij. Informeer ter plaatse of via de beheerders naar de meest vlakke route en eventuele begeleide bezoeken.
Veelgestelde vragen
Is er altijd toegang tot de loggia en de Sala del Conclave? Ja, binnen het bezoektraject van het Polo Monumentale, tenzij er tijdelijke beperkingen zijn voor evenementen of onderhoud. Controleer de dagplanning.
Mag ik fotograferen? Meestal wel zonder flits. Respecteer eventuele aanwijzingen in de zalen en tijdens vieringen in de kathedraal.
Zijn er rondleidingen? In het seizoen zijn er vaak vaste rondleidingen op vaste tijden; reserveren is aan te raden bij drukke weekends.
Waarom dit je bijblijft
Omdat je op één plek de essentie van Viterbo voelt: een paleis dat pauselijke politiek huisvestte, een loggia die nog steeds licht en lucht schenkt, en een zaal die het woord conclaaf aan de wereld schonk. Ga zitten op de trappen, kijk naar de bogen en laat het verleden even meeschrijven aan je reis.