Het Paleis Dal Pozzo della Cisterna, kortweg Paleis Cisterna, is een elegant stadspaleis aan Piazza Cisterna in het middeleeuwse Piazzo-kwartier van Biella. Je staat hier voor een strakke, laat-renaissancistische gevel met een loggia bovenin en details die je direct terugbrengen naar de tijd van edellieden en markten. Ook als je alleen de buitenkant ziet, vertelt dit paleis precies waarom Biella zo’n fijne tussenstop is in Piemonte.
Wat is Paleis Cisterna?
Paleis Cisterna was de Biellese residentie van de prinsen Dal Pozzo della Cisterna. Het pand domineert de gelijknamige piazza, het hart van het Piazzo. De combinatie van een strenge symmetrie, een gebeeldhouwd stenen portaal en de lichte loggia op de bovenste verdieping maakt het een herkenningspunt tijdens je stadswandeling.
Korte geschiedenis
De kern van het paleis stamt uit de middeleeuwen, maar het huidige aanzicht kreeg vorm aan het einde van de 16e eeuw, toen de adellijke familie Dal Pozzo de gevel liet vernieuwen. In de eeuwen daarna volgden aanpassingen, van representatieve trappen tot decoraties die aansloten bij de smaak van de tijd. De band met de familie bleef in naam en in heraldiek op de gevel zichtbaar.
Wat zie je aan de buitenkant?
Gevel vol verwijzingen
Kijk naar de ramen op de eerste verdieping: ze worden bekroond door timpanen met bustes van Romeinse keizers, een typische renaissance-knipoog naar het antieke verleden. Het centrale balkon lijkt bijna als een loge boven de piazza te hangen. Helemaal bovenaan loopt een loggia langs de derde verdieping, een motief dat je in dit deel van Biella vaker ziet.
Middeleeuwse echo’s aan de zijkant
Loop onder de portici langs de rechterzijgevel en je ziet nog middeleeuwse elementen: bakstenen lijsten, decoratieve banden en gotische bogen. Ze verraden hoe de latere renaissancegevel is gebouwd over een ouder bouwlichaam. Rechts van het portaal hangt bovendien een herdenkingsplaat uit 1920 voor bewoners van het Piazzo die in de Eerste Wereldoorlog omkwamen.
En binnen?
In het interieur zijn er 17e-eeuwse fresco’s met mythologische en Romeinse scènes en een monumentale schouw. Let op: het paleis is meestal niet toegankelijk voor individueel bezoek. Bij tijdelijke openstellingen of evenementen kunnen ruimtes soms opengaan, maar reken er niet standaard op. Je ervaring speelt zich dus vooral af op het plein en langs de gevel.
Waarom jij hier naartoe wilt
Omdat het Paleis Dal Pozzo della Cisterna je in één blik de geschiedenis van Biella laat lezen: middeleeuwse structuur, renaissancevormen en 19e-eeuwse laagjes. En omdat Piazza Cisterna zelf een sfeervolle setting is met arcades, kleine bars en veel licht. Het is zo’n plek waar je vanzelf even blijft hangen voor een foto en een espresso.
Praktische tips
Ligging: Piazza Cisterna, in het Piazzo. Dit is het hoger gelegen, middeleeuwse deel van de stad.
Toegang: het paleis is doorgaans gesloten. Je bekijkt de gevel en het plein vrij. Check ter plekke of bij het toeristenbureau of er toevallig een opening of rondleiding is.
Beste moment: in de namiddag kleurt de steen warm en zijn de schaduwen onder de portici fotogeniek. In de zomermaanden leeft de piazza wat langer door.
Zo bereik je het Piazzo
Normaal neem je voor de klim het korte traject van de funicolare tussen Biella Piano en het Piazzo. Houd er echter rekening mee dat de installatie de laatste tijd regelmatig is stilgelegd en er dan een vervangende bus rijdt. Ter plaatse vind je actuele info op de haltes of via de gemeente.
Wandelen kan ook: kies een van de historische coste met kasseien, zoals de Costa del Piazzo of de Costa delle Noci. Het is kort maar pittig; stevige schoenen zijn een goed idee.
Architectuur in het kort
De plattegrond volgt de logica van een stadspaleis met representatieve verdieping. De gevel is symmetrisch, het portaal in steen is rijk geprofileerd, de ramen hebben afwisselende bekroningen en het loggiovlak bovenin geeft het geheel lucht. Aan de zijkant herinneren terracotta-banden en spitsbogen aan de middeleeuwse fase van het gebouw.
Een rondje op en rond Piazza Cisterna
Combineer Paleis Cisterna met een korte tour door het Piazzo. Start op de piazza zelf, loop onder de middeleeuwse portici langs de laagbouw met hun stenen kapitelen en ga via de nabijgelegen Piazzetta di San Giacomo naar de parochiekerk. Daarna kun je kiezen: door over het Corso del Piazzo richting uitzichtpunt, of afdalen naar Biella Piano voor het Museo del Territorio en de rust van de kloostergang van San Sebastiano.
Foto-tips
Voor de gevel: ga centraal op het plein staan om balkon, bustes en loggia in één frame te vangen. Voor sfeer: kies de blauwe uurtje met de portici in zijlicht. Detailjagers focussen op de gebroken timpaanvormen met de bustes en op de terracotta-lijsten aan de zijkant.
Eten en drinken in de buurt
Biella is compact en smakelijk. Proef een bord polenta concia met lokale toma, of neem een zoete pauze met canestrelli biellesi (krokante wafeltjes met chocoladevulling). In je glas past een wit uit het noorden als Erbaluce of een glas rood uit de streek, denk aan Lessona of Bramaterra.
Veelgestelde vragen
Waar ligt Paleis Cisterna precies?
Aan Piazza Cisterna in het Piazzo-kwartier, het historische hart van Biella. Je bereikt het plein te voet via de coste, of met de funicolare wanneer die rijdt.
Kan ik naar binnen?
Meestal niet. Het paleis is in de regel gesloten. Bij uitzonderlijke gelegenheden kan een deel open gaan; informeer ter plekke.
Hoeveel tijd heb je nodig?
Voor plein en gevel reken je op 15 tot 30 minuten. Met een wandeling door het Piazzo en een koffie onder de portici ben je zo een uur verder.
Is het geschikt met kinderen?
Ja, mits je rekening houdt met kasseien en hellingen. Het plein is autoluw en overzichtelijk, ideaal voor een korte pauze.
Samengevat
Paleis Dal Pozzo della Cisterna is een compacte, fotogenieke highlight in Biella. Je krijgt hier in één oogopslag middeleeuws weefsel, renaissancedetails en de intieme sfeer van het Piazzo. Perfect om je bezoek aan de stad mee te kaderen.