De Kathedraal van Vercelli, officieel de Cattedrale di Sant’Eusebio, is een plek waar architectuur, geloof en geschiedenis mooi samenvallen. Je ziet een neoklassieke gevel met beelden, een grote koperen koepel, een stoere romaanse campanile en binnen een indrukwekkend Ottoniaans kruis uit de 10e eeuw. In deze gids lees je wat je zeker wilt zien, hoe je je bezoek plant en waarmee je het slim combineert.
Waarom je gaat
Omdat deze kathedraal het verhaal van Vercelli in één blik vertelt: van de eerste bisschop Eusebius in de 4e eeuw tot barokke en neoklassieke vernieuwingen. Je staat op Piazza Sant’Eusebio, midden in een stad die nog echt Italiaans aanvoelt, en je combineert moeiteloos kunst, stilte en een espresso op het plein.
Kathedraal van Vercelli: geschiedenis in het kort
De oorsprong gaat terug tot de late oudheid, toen de heilige Eusebius van Vercelli hier een eerste basiliek stichtte. De huidige kathedraal verrees in 1570 op de oude fundamenten en werd in de eeuwen erna verder voltooid: koor en apsis in de 16e eeuw, schip, zijbeuken en transept vooral in de 18e eeuw, en de grote koepel in de 19e eeuw. De voorzijde kreeg een 18e-eeuwse update met een ruim pronaos en beelden van de twaalf apostelen met Christus erbovenop. Binnen worden de relieken van Sint-Eusebius vereerd en rusten ook enkele leden van het Huis Savoye. In de 19e eeuw kreeg de kerk de titel van basiliek minor.
Wat je zeker wilt zien
De romaanse campanile
De vrijstaande klokkentoren is het oudste deel van het complex. De ritmische rondboogfriezen en de robuuste lagen natuursteen verraden de 12e eeuw. Vanaf het plein vormt de toren een mooi contrast met de latere gevel en koepel.
De neoklassieke gevel en het pronaos
De brede portiek met zuilen geeft de kathedraal haar theatrale entree. Kijk naar de beeldenrij bovenop: apostelen met hun attributen en Christus in het midden. In het lage ochtend- of avondlicht tekenen de schaduwen prachtig af.
Het Ottoniaanse kruis
In het koorgebied staat een monumentaal kruisbeeld uit de 10e eeuw, bekleed met gehamerd zilver. Het hoort bij de mooiste middeleeuwse werken van Noord-Italië en geeft de ruimte een intens, plechtig middelpunt.
Kapellen en altaren
Loop langs de zijkapellen en vergelijk stijlen en devoties. Let op de kapel van de Beato Amedeo (Savoye), met zeventiende-eeuwse allure, en de geliefde kapel van de Madonna dello Schiaffo. Samen vertellen ze hoe Vercelli door de eeuwen geloof vierde.
Koepel, transept en interieur
Het grondplan is een Latijns kruis met drie beuken. De massieve pijlers, de gordelbogen en het licht dat naar de koepel trekt, geven je wandeling een rustig ritme. Neem even plaats in de houten koorbanken en kijk omhoog: stucwerk en schildering leiden je blik vanzelf naar boven.
Museum en manuscripten: de schatkamer van Vercelli
Naast de kathedraal vind je het Museo del Tesoro del Duomo en de Biblioteca Capitolare. Hier worden kostbare stukken bewaard, van goud- en zilverwerk tot middeleeuwse boeken. De absolute curiositeit is het Vercelli Book, een 10e-eeuws Angelsaksisch handschrift. Rondleidingen en bezoeken zijn vaak op reservering: ideaal als je graag dieper duikt in het erfgoed.
Praktische info
Opening De kathedraal is doorgaans overdag open; tijden kunnen wisselen door vieringen. De toegang is meestal gratis. De schatkamer en de bibliotheek hebben eigen bezoekregels en vaak vaste tijdstippen.
Kleding en gedrag Het blijft een gebedshuis: bedekte schouders en knieën zijn gepast. Zet je telefoon op stil en respecteer de stilte in kapellen en koor.
Toegankelijkheid Het plein en het hoofdschip zijn grotendeels vlak. De crypte en enkele kapellen hebben treden. Vraag ter plekke naar de beste route als je minder mobiel bent.
Zo kom je er
Trein Vercelli ligt aan de lijn Turijn–Milaan. Vanuit beide steden ben je er meestal in ongeveer 45–60 minuten. Vanaf station Vercelli wandel je in zo’n 10–15 minuten naar de Piazza Sant’Eusebio.
Auto Parkeer aan de rand van het centrum en loop het laatste stuk. Rond de kathedraal is het openbaar domein ruim en prettig om te voet te verkennen.
Beste moment om te gaan
Voorjaar en najaar bieden mild weer en zacht licht. In de zomermaanden is het binnen aangenaam koel. Kom vroeg voor rust in het schip of juist laat voor warm strijklicht op de gevel en beelden.
Fototips
Buiten Neem een diagonale compositie vanaf de hoek van het plein: zo vang je gevel, koepel en campanile in één beeld. Een laag standpunt benadrukt de kolommen van het pronaos.
Binnen Fotografeer zonder flits en met een hogere ISO. Plaats jezelf op de as van het middenschip voor symmetrie naar de koepel. Neem detailshots van het zilveren kruis en de marmeren altaren.
Combineer je bezoek
Basilica di Sant’Andrea Op loopafstand. Een bakstenen icoon uit de 13e eeuw met elegant kruisribgewelf: een must als je van middeleeuwse architectuur houdt.
Museo del Tesoro del Duomo Plan een uur voor topstukken en manuscripten. Vraag naar mogelijkheden om iets van het Vercelli Book te zien tijdens een rondleiding.
Stad en smaak Slenter naar Piazza Cavour voor koffie of aperitivo. Vercelli ligt in de rijststreek: probeer risotto in een van de trattoria’s.
Veelgestelde vragen
Hoeveel tijd heb je nodig? Voor kerk en plein 45–60 minuten. Met schatkamer en een stadsrondje zit je snel op 2 uur of meer.
Moet je reserveren? Voor de kerk meestal niet. Voor de schatkamer en de Biblioteca Capitolare vaak wel of op vaste tijdstippen.
Mag je fotograferen? Doorgaans wel zonder flits. Volg altijd de aanwijzingen, zeker bij kapellen en tijdens vieringen.
Is het geschikt met kinderen? Ja. Laat ze de toren zoeken vanaf het plein, beelden tellen op de gevel en binnen speuren naar het grote kruis.
Conclusie
De Kathedraal van Vercelli is een rustige, rijke stop in Piemonte: romaanse toren, neoklassieke grandeur en een interieur met een zeldzaam Ottoniaans kruis. Voeg de schatkamer en de Biblioteca Capitolare toe voor manuscripten zoals het Vercelli Book, en sluit af op het plein. Compact, echt en onvergetelijk.