De Ghirlandina-toren is het trotse symbool van Modena. De civiele klokkentoren rijst tot ongeveer 89 m boven Piazza Grande uit en vormt samen met de dom het UNESCO-hart van de stad. Je klimt er via circa 200 treden naar historische zalen, met onderweg verhalen over rivaliteit, waaghalzerij en een heel beroemde houten emmer.
Wat en waar: de Ghirlandina-toren
De toren staat aan de apsiskant van de kathedraal, direct aan Piazza Grande. Hij wordt liefkozend Ghirlandina genoemd naar de twee marmeren “ghirlande”, de balustrades die de achthoekige spits bekronen. Het complex van Kathedraal, Torre Civica en Piazza Grande staat sinds 1997 op de Werelderfgoedlijst.
Hoogtepunten binnen en buiten
De spits en het profiel
De slanke achthoekige spits werd in de 14e eeuw toegevoegd, in gotische geest, door een meester uit Campione d’Italia. Samen met de marmeren balustrades geeft die toevoeging de toren zijn elegante silhouet.
Sala della Secchia Rapita
Een van de eerste zalen onderweg is de Sala della Secchia Rapita. Aan het plafond fonkelen sterrenfresco’s en midden in de ruimte hangt een houten emmer. Het is een kopie van de beroemde trofee uit 1325, die de Modenezen buitmaakten op Bologna. De originele emmer wordt vandaag bewaard in het Palazzo Comunale, maar hier voel je het verhaal het beste.
Sala dei Torresani
Hogerop kom je in de Sala dei Torresani, waar vroeger de torenwachters woonden. Let op de gebeeldhouwde kapitelen en de triforen die uitkijken over de daken. Dit is het hoogste punt van de bezoekersroute.
Instrumenten en klokken
Tussendoor passeer je de kleine instrumentenzaal, waar ooit de touwen van de klokken binnenkwamen en waar vandaag panelen het klokkenspel uitleggen. In de klokkenkamer hoor je soms het zachte tikken van de tijd.
Korte geschiedenis in lagen
De eerste vier verdiepingen van de toren verrees samen met de dom in de 12e eeuw. Later verhoogden de meesters uit Campione de toren met extra bouwlagen. In 1319 kreeg hij zijn kenmerkende achthoekige bekroning. De bijnaam Ghirlandina verwijst naar de twee marmeren balustrades bovenin.
Beklimmen en veiligheid
Je klimt ongeveer 200 treden via smalle trappen en bordessen. Draag schoenen met profiel en houd een hand vrij voor de leuning. Het bezoekerspad eindigt bij de Sala dei Torresani; de allerbovenste spits is om veiligheidsredenen niet toegankelijk.
Praktisch: openingstijden, tickets en adres
Openingstijden: de toren werkt met tijdsloten, die in het hoogseizoen ruimer zijn. In recente seizoenen was de toren doorgaans dagelijks geopend met toegang op vaste tijden. Controleer vlak voor vertrek de actuele kalender.
Tickets: standaard €6 p.p., €4 gereduceerd tarief voor o.a. 13–26 jaar, 65+, inwoners. Reserveren doe je eenvoudig online; betalen kan ter plekke bij de kassa aan Via Lanfranco.
Adres: Piazza Grande en Via Lanfranco voor de ticketbalie. Voor info kun je ook terecht bij het IAT op Piazza Grande 14, tel. 059 2032660.
Zo bekijk je alles in 60 tot 90 minuten
Start op Piazza Grande met een foto van de toren naast de dom. Ga naar binnen en neem in de Sala della Secchia rustig de fresco’s op. Klim verder naar de Sala dei Torresani en zoek een venster voor het uitzicht over daken en Apennijnen. Sluit af met een rondje over het plein en, als je tijd hebt, de Historische Zalen van het stadhuis voor de originele Secchia.
Beste moment om te gaan
Ochtendlicht zet het lichte steenwerk in zachte tinten; tegen golden hour gloeit de spits warm op. In de zomer zijn vroege tijdsloten koeler en rustiger. Laat je niet verrassen door evenementen op het plein en boek je slot vroeg op drukke dagen.
Architectuur in één oogopslag
Type: civiele en religieuze toren naast de dom. Hoogte: ongeveer 89,3 m. Kenmerken: vierkante onderbouw, hogere verdiepingen met achthoekige spits en twee marmeren ghirlande. Status: deel van het UNESCO-ensemble Kathedraal, Torre Civica en Piazza Grande.
Veelgestelde vragen
Hoeveel treden zijn het? Ongeveer 200, met tussenzalen waar je even op adem komt.
Ga je tot helemaal bovenaan? Nee. Bezoek eindigt bij de Sala dei Torresani. De spits zelf is niet toegankelijk.
Waarom heet de toren Ghirlandina? Door de twee marmeren balustrades boven in de toren, de zogeheten ghirlande.
Handige tips
Schoenen: trappen zijn smal en kunnen glad zijn. Fotografie: een lichte groothoek is ideaal voor de zalen en vensters. Respect: volg aanwijzingen van personeel en raak de historische oppervlakken niet aan.
Waarom dit je bijblijft
Omdat de Ghirlandina-toren je in één klim het DNA van Modena laat voelen: middeleeuwse ambitie, burgerlijke trots en een tikje speelsheid. Je loopt langs fresco’s en legenden, hoort de stad onder je ruisen en kijkt uit over een plein dat al eeuwen het ritme van Modena bepaalt.