De gemeentelijke bibliotheek Mozzi-Borgetti (in het Italiaans: Biblioteca Comunale Mozzi-Borgetti) is zo’n plek waar je Macerata ineens anders gaat zien. Niet alleen als een stad met mooie pleinen en theaters, maar als een echte cultuurstad met lagen geschiedenis. Je loopt hier niet zomaar een bibliotheek binnen voor een boek. Je stapt een gebouw in dat begon als jezuietencollege, uitgroeide tot openbare “libreria” en vandaag een mix is van studieruimtes, historische zalen en een kleine, verrassende route richting de “Mondi d’Oriente”.
En het beste? Dit is een bezoek dat zowel werkt als je een boekenmens bent, als je gewoon houdt van plekken met sfeer: houten kasten, fresco’s, spiegelende galerijen en dat typische Italiaanse gevoel dat kunst en dagelijks leven gewoon naast elkaar bestaan.
Gemeentelijke bibliotheek Mozzi-Borgetti: waarom je hierheen wilt
Macerata heeft grote publiektrekkers zoals het Sferisterio, maar de bibliotheek is een intiemere ontdekking. Je komt hier voor:
Historische zalen waar je je een beetje in een filmset waant.
Collecties van formaat, met veel oude en zeldzame werken.
Een bijzondere verdieping: de Specola dei Mondi d’Oriente, een route die Macerata verbindt met verhalen over het Oosten.
Rust: ideaal als je even wil ontsnappen aan de hitte of de drukte.
Waar ligt de bibliotheek en hoe kom je er?
De Mozzi-Borgetti ligt in het centrum van Macerata, in het complex rond San Giovanni, op wandelafstand van de belangrijkste straten en pleinen. Macerata is heuvelachtig, dus je benen gaan het merken, maar dat hoort hier een beetje bij. Plan de bibliotheek daarom slim: als rustpunt tussen een stadswandeling en een aperitivo.
Tip: combineer dit bezoek met het historische centrum en het Sferisterio. Zo wissel je “buitenstad” en “binnenkunst” mooi af.
Een korte geschiedenis die je echt onthoudt
De wortels van de bibliotheek gaan terug naar 1773, het jaar waarin de jezuietenorde werd opgeheven en hun ruimtes en boekencollecties beschikbaar kwamen. In Macerata betekende dat: een kans om een echte openbare bibliotheek op te bouwen. Het duurde jaren om de zalen klaar te maken en de boeken te inventariseren, maar in 1787 ging de “Pubblica Libreria” officieel open voor het publiek.
De naam Mozzi-Borgetti verwijst naar twee belangrijke schenkers. De broers Giuseppe en Bartolomeo Mozzi lieten eind 18e eeuw een belangrijke bijdrage na (zowel boeken als financiële steun). In de 19e eeuw volgde een enorme schenking van de dominicaan Tommaso Maria Borgetti, die duizenden volumes naliet en daarmee de collectie nog sterker maakte. Door de eeuwen heen bleven schenkingen binnenkomen, waardoor dit uitgroeide tot een van de grotere bibliotheken in de regio Marche.
Wat zie je binnen: de “Sale Antiche”
Als je één ding meeneemt van dit bezoek, laat het dan de Sale Antiche zijn: de historische zalen. Dit zijn ruimtes waar de bibliotheek zich van haar meest theatrale kant laat zien. Denk aan plafonds en wanden met schilderingen, decoratieve details en een sfeer die je niet verwacht bij een plek waar mensen ook gewoon hun studieboeken openklappen.
In sommige zalen zie je medaillons, ornamenten en schilderingen die verwijzen naar kennis en wetenschap. Ook is er een Galleria degli Specchi (spiegelgalerij) met rijke decoraties die je blik steeds naar boven trekken. Zelfs als je normaal “niet zo van musea” bent: hier is het effect direct. Je blijft automatisch even staan.
De Specola dei Mondi d’Oriente: van sterrenkijken naar “Oost en West”
Bovenin de bibliotheek vind je de Specola dei Mondi d’Oriente. “Specola” klinkt mysterieus, maar het idee is eigenlijk mooi simpel: dit was een plek die vroeger bedoeld was voor observaties (denk aan een ruimte voor kijken, meten, begrijpen). Vandaag is het een route die je laat zien hoe Macerata historisch verbonden is met het Oosten.
De bekendste naam die daarbij opduikt is Matteo Ricci, de jezuiet uit Macerata die in China een brug sloeg tussen culturen en kennis. De Specola verbindt dat verhaal met andere figuren en studies die later volgden. Je hoeft geen geschiedenisstudent te zijn om dit interessant te vinden: het is een frisse invalshoek die Macerata groter maakt dan je op basis van het stadsformaat zou denken.
De collectie: hoe groot en hoe bijzonder?
De Mozzi-Borgetti is geen “kleine stadsbibliotheek”. Het gaat om een collectie van ongeveer 400.000 stukken. Daar zitten ook echt indrukwekkende kerncollecties tussen: ongeveer 10.000 manuscripten, honderden incunabelen (de allervroegste gedrukte boeken) en duizenden edities uit de 16e eeuw. Voor de meeste bezoekers is het genoeg om te weten: dit is een plek waar je zeldzaam materiaal bewaart, niet alleen moderne romans.
Extra leuk, ook voor niet-specialisten: er is ook een grote fotocollectie met tienduizenden beelden die veel over de lokale geschiedenis vertellen. Het geeft je een ander soort “Venster op de Marche”: niet via ansichtkaarten, maar via echt documentair materiaal.
Hoe bezoek je de bibliotheek als toerist?
Belangrijk om te weten: dit is in de eerste plaats een werkende bibliotheek. Je ziet dus studenten, locals en mensen die gewoon even iets komen lenen. Respecteer die sfeer: zacht praten, geen flits, en even vragen als je twijfelt over fotograferen in de historische zalen.
Voor bezoekers zijn er doorgaans twee manieren:
1) Gewoon binnenlopen voor de moderne ruimtes, studiezalen en de algemene sfeer.
2) Een bezoek aan de historische zalen (en vaak ook de Specola), meestal met begeleide rondleiding op vaste tijden.
Openingstijden kunnen per periode veranderen. Als richtlijn is de bibliotheek vaak geopend van maandag tot en met vrijdag overdag en op zaterdag in de ochtend. Voor de rondleidingen in de historische zalen worden vaak specifieke tijdsloten gebruikt. Check dit altijd kort vooraf, zeker als je maar één dag in Macerata bent.
Praktische tips: zo haal je er meer uit
Ga op een “verkeerd” moment: midden op de dag, wanneer het buiten warm is, is dit de perfecte plek. Koel, rustig en je krijgt meteen weer energie voor de stad.
Neem 45 tot 90 minuten: een snelle stop kan in 20 minuten, maar als je de Sale Antiche en de Specola wilt doen, reken dan ruimer.
Let op trappen: het gebouw heeft historische delen en verschillende verdiepingen. Als je minder mobiel bent, is het slim om vooraf te checken wat haalbaar is.
Combineer met een themawandeling: na de Specola is het extra leuk om in de stad op zoek te gaan naar sporen van Matteo Ricci en de jezuietencontext rond San Giovanni.
Een fijne route in Macerata met de bibliotheek als middelpunt
Wil je Macerata ontspannen en logisch beleven? Probeer dit:
Ochtend: wandeling door het centrum en een koffie op een plein.
Midden op de dag: gemeentelijke bibliotheek Mozzi-Borgetti met Sale Antiche en, als je wil, de Specola.
Namiddag: door naar het Sferisterio (ook al ga je niet naar binnen, het gebouw is al de moeite) en eindigen met een aperitivo.
Zo maak je van Macerata geen “snelle stop”, maar een stad die je echt onthoudt.
Waarom dit zo goed werkt voor Nederlandse reizigers
Nederlanders houden vaak van plekken die “echt” zijn: niet te gepolijst, wel inhoud. De Mozzi-Borgetti is precies dat. Het is een bibliotheek waar de stad zichzelf laat zien: studie en dagelijks gebruik, maar ook trots op erfgoed. Je krijgt kunst zonder museumdruk, stilte zonder saaiheid, en geschiedenis zonder dat iemand je verplicht om een audiotour van twee uur te doen.
Samengevat
De gemeentelijke bibliotheek Mozzi-Borgetti is een van de mooiste culturele stops in Macerata. Je komt voor de historische zalen met decoraties en sfeer, je blijft hangen bij het verhaal achter de collecties, en je sluit af met de Specola dei Mondi d’Oriente die Macerata verbindt met een grotere wereld. Perfect voor een rustige, slimme pauze tijdens je stadsbezoek.