De doopkapel van San Giovanni Battista in Cremona is zo’n plek waar je vanzelf langzamer gaat lopen. Je staat midden op de Piazza del Comune, tussen de Duomo en de hoge Torrazzo, en ziet een krachtig achthoekig volume van rood baksteen en licht marmer.
Dit is de doopkapel van de stad, sinds 1167 hét decor voor het eerste ritueel van veel Cremonesi.
Waar je bent en wat je ziet
De doopkapel staat pal naast de kathedraal van Cremona, aan de zonnige kant van de Piazza del Comune. De vorm is achthoekig, een verwijzing naar de “achtste dag”, symbool van nieuw leven in de christelijke traditie.
Het gebouw is ongeveer 34 m hoog en heeft een diameter van 20,5 m. Het exterieur mixt warm baksteen met Verona-marmer. Let bij de huidige ingang op het 16e-eeuwse portiek op zuiltjes die rusten op leeuwen.
Korte geschiedenis van de doopkapel
De bouw startte in 1167 in Lombardisch-romaanse stijl. Later volgden ingrepen die het uiterlijk bepalen dat je nu ziet. In de 16e eeuw kreeg de noord- en noordoostzijde een marmeren bekleding; de andere kanten behielden het baksteen, met een marmeren plint die in de 19e eeuw is toegevoegd.
In 1588 bleef één toegang open en werd deze verfraaid met het portiek; twee andere deuren werden toen dichtgezet. Bovenaan de koepel staat een bronzen engel met kruis, traditioneel vereenzelvigd met de aartsengel Gabriël. De koepel zelf werd in de 17e eeuw hersteld.
Binnen: rood baksteen, licht en een renaissancistische doopvont
Stap je naar binnen, dan valt de stilte op. Het interieur is volledig in baksteen, met twee ringen van kleine loggia’s en hoge boogramen waardoor het licht zacht binnenvalt.
In het midden staat de blikvanger: een monolithische achtkantige kuip van rood marmer uit Sant’Ambrogio (Valpolicella). Dit monumentale bassin werd tussen 1520 en 1531 gemaakt door Lorenzo Trotti; in 1534 monteerde de befaamde Cremonese technicus Janello Torriani de vergulde bronzen deurtjes. Bovenop staat een kleine, vergulde Christusfiguur.
Belangrijk detail: deze centrale kuip is geen doopvont in de strikte zin, maar een reservoir waarin het tijdens de Paaswake door de bisschop gezegende water werd bewaard om het hele jaar door te dopen. Rondom vind je drie altaren.
Het oudste is het Altaar van het Kruis met een 14e-eeuws kruisbeeld. Links staat het Altaar van de Beata Vergine Addolorata met een rijk barok houtsnijwerk dat rond 1699-1700 werd voltooid; rechts ligt het Altaar van San Biagio, geliefd bij de wolkarders van de stad.
Kijk ook naar de kleine collectie middeleeuwse beeldfragmenten en, heel bijzonder, mozaïekstukken uit de late 4e eeuw die hier zijn ondergebracht.
Architectuur om op te letten
Als je de buitenkant rondloopt, zie je hoe de baksteen en het marmer elkaar afwisselen. Boven loopt een doorlopende loggia met ritmische bogen; dat geeft het zware volume een verrassend licht accent. Bij de ingang staan de leeuwen van het portiek als symbolische wachters.
Aan de zuidzijde vind je een intrigerend detail: een inscriptie met de officiële maten van bakstenen uit 1388, een soort middeleeuwse bouwstandaard. Binnen leidt het oog vanzelf omhoog naar de koepel; men wijst er vaak op dat de techniek van deze overwelving vroeg is voor zijn tijd.
Bezoek: openingstijden, tickets en handige tips
Openingstijden: de doopkapel is meestal geopend van dinsdag t/m zondag 10:00-13:00 en 14:30-18:00; op maandag gesloten. Tijden kunnen variëren bij feestdagen of evenementen. Controleer voor vertrek altijd de actuele info.
Tickets: er is vaak een cumulatief ticket dat 24 uur geldig is voor de Doopkapel, de Torrazzo/Museo Verticale en het Museo Diocesano (indicatie rond €10 voor een regulier kaartje). Ter plekke of via het diocesane museum kun je de actuele tarieven en eventuele kortingen checken.
Beste tijd: in de ochtend en aan het einde van de middag is het licht binnen het mooist. In de zomermaanden is het binnen aangenaam koel; in de winter voelt de baksteen juist behaaglijk.
Toegankelijkheid: de entree heeft meestal een paar treden onder het portiek; met een rolstoel kan assistentie nodig zijn. Informeer bij de Musei Diocesani naar de mogelijkheden.
Zo combineer je je bezoek
De doopkapel staat in een unieke stedelijke scenografie: de Duomo, de Torrazzo en het Palazzo del Comune vormen samen een van de mooiste pleinen van Lombardije.
Combineer je bezoek met de kathedraal en, als je zin hebt in wat beweging, met de Torrazzo.
Deze bakstenen klokkentoren is 112,54 m hoog; via 502 treden klim je naar een 360°-uitzicht over de Po-vlakte. Binnen ontdek je het Museo Verticale, met kamers over tijdmeting en het beroemde astronomische uurwerk.
Zin in nog meer Cremona? Wandel dan naar het Museo del Violino, waar je de stadstraditie van vioolbouw proeft, of proef een stuk torrone bij een historische pâtisserie.
Praktische tips voor je bezoek
Fototip: buiten krijg je het gebouw mooi in beeld vanaf de hoek richting de Duomo, zodat je marmer én baksteen ziet. Binnen is een lichtsterke lens handig; flitsen is meestal niet toegestaan.
Kleding en gedrag: het blijft een religieuze ruimte. Bedekte schouders en een rustige toon worden gewaardeerd.
Rondleidingen: vaak zijn er korte rondleidingen of audiogidsen. Groepen doen er goed aan vooraf te reserveren, zeker in het weekend.
Leuke weetjes om indruk te maken
De achthoek is geen toeval: hij verwijst naar de “achtste dag”, symbool van Verrijzenis en nieuw begin. Daarmee is de vorm een directe verwijzing naar de betekenis van de doop.
De engel op de lantaarn draagt de naam Gabriël. De buitenkant toont een kopie; het origineel wordt beschermd bewaard.
De huidige ingang met leeuwen is een 16e-eeuws ontwerp. In de middeleeuwen had de doopkapel drie deuren; twee ervan werden in 1588 dichtgezet.
Mist je iets?
Wil je vooral kunst zien, of architectuur? Neem dan net wat extra tijd binnen; de details van het barokke houtsnijwerk en de inscripties op de marmeren kuip zie je pas echt als je eromheen loopt. En kijk ook even naar de kleine mozaïekfragmenten uit de late oudheid: onverwacht, maar typisch Cremona.
Samengevat
De Doopkapel van San Giovanni Battista is compact, stil en rijk aan details. Je staat in een 12e-eeuws bakstenen meesterwerk met een renaissancistische kern, precies op het snijpunt van geschiedenis en dagelijks leven. Ideaal voor een korte, intense stop tijdens je dag in Cremona.