De doopkapel van San Giovanni Battista in Biella (Italiaans: Battistero) is een klein maar iconisch romaanse parel naast de kathedraal. Je staat hier bij een vrijstaand heiligdom met vier halfronde apsissen, een achtzijdige trommel en een lanterntje bovenop. Binnen wacht je een intimistische ruimte met middeleeuwse fresco’s en een verhaal dat teruggaat tot de eerste eeuwen van de stad.
Waar ligt de doopkapel van San Giovanni Battista en waarom is ze bijzonder?
De doopkapel staat aan Piazza Duomo, letterlijk tegen de kathedraal van Santo Stefano en vlak bij het stadhuis (Palazzo Oropa). De ligging maakt het eenvoudig: je bezoekt het plein, kijkt omhoog naar de oude campanile en stapt zo de doopkapel binnen wanneer die open is. Het gebouw geldt als een van de belangrijkste romaanse voorbeelden van Piemonte.
Korte geschiedenis in lagen
De huidige structuur ontstond tussen de 9e en 11e eeuw, deels op de resten van een laat-Romeins grafveld. De muren zijn opgetrokken uit rivierkeien en baksteen met ruime mortel, typisch voor de streek. In 1791 werd onder het vloerpeil een kruisvormige crypte uitgegraven voor bisschoppelijke graven; in de 20e eeuw volgden restauraties. Het monument bleef door de eeuwen heen in gebruik voor het doopritueel.
Wat je ziet: hoogtepunten buiten en binnen
Vier apsissen en een ranke lantaarn
Loop eerst een rondje om het gebouw. De plattegrond is vierkant, maar elk gevelvlak draagt een halfronde apsis met kleine monoforen. Daarboven rust een achtzijdige trommel met ritmische blinde nisjes en een klein lanterntje met biforen. Samen geven ze het gebouw die lichte, bijna muzikale romaanse cadans.
Het bas-reliëf boven de ingang
Boven het portaal is een laat-Romeins bas-reliëf van hergebruikte steen ingemetseld. De voorstelling wordt in studies als putti beschreven en herinnert je eraan dat middeleeuwse bouwers antieke elementen graag hergebruikten. Het is dé plek voor je detailfoto.
Fresco’s van de Meester van Oropa
Binnen zie je fragmenten van drie decoratieve campagnes. De bekendste zijn de schilderingen van de Meester van Oropa (ca. 1318-1319): slanke heiligenfiguren en resten van een Madonna lactans. Het zijn geen museumzalen, maar sporen die je ogen laten wennen aan middeleeuws licht en pigment.
Letterlijk doopkapel
Centraal staat een doopvont en vaak een eenvoudig kruis. De ruimte is klein, dus neem even plaats en kijk hoe het daglicht via de monoforen de baksteen aanraakt. Zo snap je waarom deze plek eeuwenlang aan het begin van iemands levensverhaal stond.
Architectuur in één oogopslag
Materiaal: keien en baksteen met hergebruikte elementen. Plattegrond: vierkant met vier halfronde apsissen. Opbouw: achtzijdige trommel en lantern met biforen. Details: regelmatige monoforen, blinde nissen op de trommel en een portaal met antiek bas-reliëf.
Praktische info: opening, tickets en adres
Opening: de doopkapel is meestal op aanvraag te bezoeken. Meld je bij de sacristie van de kathedraal of informeer vooraf; er zijn geregeld rondleidingen of openstellingen. Toegang: vaak op donatiebasis of gratis.
Adres: Piazza Duomo / Via Battistero, 13900 Biella. Telefoon (info): 015 22592 (kathedraal).
Zo bekijk je alles in 30 tot 45 minuten
Start op Piazza Duomo voor een overzichtsfoto met de kathedraal en de doopkapel. Check bij de sacristie of je naar binnen kunt. Binnen neem je 10 minuten voor de fresco’s en het spel van licht; buiten zoom je in op het bas-reliëf en de trommel. Sluit af met een korte wandeling langs Via Italia voor een mooi achteraanzicht.
Beste moment en sfeer
In de ochtend en tegen golden hour valt het licht mooi op de nisjes en apsissen. In de zomer is het binnen aangenaam koel. De doopkapel is compact: met een beetje rust heb je de plek vaak even voor jezelf.
Bereikbaarheid
Te voet/OV: vanaf station Biella San Paolo loop je in circa 15-20 minuten naar het centrum. Bussen stoppen rondom de oude kern; het plein is vlak en voetgangersvriendelijk.
Auto: parkeer aan de rand van het centrum en wandel het laatste stuk naar Piazza Duomo. Let op eventuele ZTL-zones.
Leuke weetjes
Van heidens naar christelijk: de bouw vond plaats op een Romeins sepolcreto; het antieke relief boven de deur is waarschijnlijk uit die context hergebruikt.
Oud en nieuw ritme: de kleine monoforen en de blinde nisjes op de trommel zorgen voor een licht-schaduwraster dat je pas echt ziet als je er omheen loopt.
Veelgestelde vragen
Wanneer is de doopkapel open? Vaak alleen bij aanvraag of tijdens georganiseerde rondleidingen. Informeer ter plekke of bekijk de agenda van de kathedraal/Toerisme Biella.
Is fotograferen toegestaan? Meestal wel zonder flits. Respecteer aanwijzingen en de rust van de plek.
Met kinderen? Ja. Laat ze buiten de vier apsissen aanwijzen en binnen zoeken naar restjes fresco en het licht uit de kleine ramen.
Kort samengevat: de doopkapel van San Giovanni Battista is Biella’s romaanse icoon. Klein van schaal, groot in sfeer: vier apsissen, een achtzijdige trommel, fragmentarische fresco’s en een antiek bas-reliëf. Plan 30-45 minuten en check vooraf de openstelling.