De basiliek van San Bernardino in L’Aquila is zo’n plek waar je meteen zachter gaat praten. Bovenaan een monumentale trap wacht een renaissancistische gevel die je blik omhoog trekt, binnen vind je barok licht en het mausoleum van San Bernardino. Het geheel voelt intiem en groots tegelijk, precies de mix die L’Aquila typeert.
Waarom de basiliek van San Bernardino op je lijstje hoort
Je combineert hier architectuur, geschiedenis en uitzicht. De façade van Cola dell’Amatrice is een schoolvoorbeeld van renaissance-elegantie, binnen vertellen kapellen en altaren over eeuwen van kunst. En dan is er de scalinata zelf: een perfecte plek om adem te halen en de stad te bekijken.
Waar ligt het en hoe kom je er
De basiliek staat in het historische centrum, aan het einde van de Scalinata di San Bernardino, op ongeveer 600 m van het Forte Spagnolo. Vanaf station L’Aquila bereik je het centrum per bus of taxi; te voet klim je in 15–20 minuten door de straten omhoog. Kom je met de auto, parkeer dan buiten de ZTL en wandel het laatste stuk.
Korte geschiedenis in heldere lijnen
De bouw liep van 1454 tot 1472, om de relieken van San Bernardino van Siena een waardige plek te geven. In de 16e eeuw kreeg de kerk de huidige façade; na de zware aardbeving van 1703 werd het interieur in barokstijl heropgebouwd. De aardbeving van 2009 bracht opnieuw schade, maar na zorgvuldige restauraties is de basiliek sinds 2015 weer volledig geopend.
De façade van Cola dell’Amatrice
De voorzijde die je vandaag ziet, werd aangevat in 1525 en voltooid in 1542. Het ontwerp speelt met drie horizontale orden en drie verticale traveeën, een streng maar elegant raster dat de hoogte accentueert. Let op de Dorische trigliefen, de diepe portalen en het bijna vierkante front dat als een steenachtige theatercoulisse boven de trap staat.
Binnen: barok ritme en het mausoleum van San Bernardino
Het plan is bijzonder: een langgerekte basiliek met drie beuken kruist een centrale koepel, waardoor de ruimte tegelijk processie-as en concentratiepunt wordt. Na 1703 kreeg het interieur een barok kleed met lesenes, stuclijsten en een rijke houten zoldering die in 1724 werd gemaakt door Ferdinando Mosca en beschilderd door Girolamo Cenatiempo.
Rechts in de kerk, in de kapel van de heilige, staat het monumentale mausoleum van San Bernardino van Silvestro dell’Aquila, voltooid in 1505. Het is een hoge, marmeren aedicula met krachtige pijlers en fijn reliëfwerk. In de zijbeuken ontdek je ook een geglazuurde terracotta van Andrea della Robbia en een gracieuze houten Madonna van Silvestro dell’Aquila.
De scalinata: de mooiste entree van L’Aquila
De monumentale trap verbindt de middeleeuwse Via Fortebraccio met de basiliek. Ze is ongeveer 68 m lang en 30 m breed, met vier brede trappen en langs weerszijden zes nissen en vier lage torentjes. Het ontwerp werd al aan het einde van de 17e eeuw bedacht, en de uitvoering volgde in 1825. Ga halverwege even zitten: hier zie je de façade, de stad en de bergen in één kader.
Zo beleef je je bezoek
Begin buiten: loop de trap rustig op, kijk naar de nissen en de steenpatronen. Lees de façade van beneden naar boven en tel de orden. Ga binnen recht op het mausoleum af en wandel daarna langs de kapellen. Sluit af onder de zoldering en kijk hoe licht en goud de ruimte dragen.
Praktische informatie
Openingstijden: doorgaans dagelijks open in de ochtend en late namiddag. Tijdens vieringen is toeristisch bezoek beperkt. Toegang: meestal gratis; een vrijwillige bijdrage wordt gewaardeerd.
Kleding en respect: schouders bedekt, pet af en rustig spreken. Fotografie zonder flits en met respect voor bezoekers.
Toegankelijkheid: de scalinata is breed maar lang. Rondom zijn er vaak hellingbanen of alternatieve routes naar de ingang; vraag ter plekke naar de beste optie.
Architectuur voor liefhebbers
Let op de zeldzame dubbele logica van het grondplan: de kruising onder de koepel werkt als een klankkast, de lange beuken als een overdekt plein. De façade toont vroege renaissance-elementen in Abruzzo, terwijl binnen de barok na 1703 de toon zet met ritme, diepte en dramaturgie.
Mini-wandeling: 45–90 minuten rond de basiliek
1) Scalinata en façade: 10–15 minuten voor foto’s en zichtlijnen.
2) Interieur: 20–30 minuten voor mausoleum, zoldering en kapellen.
3) Forte Spagnolo: wandel in 10 minuten naar het fort voor park en uitzicht.
4) Terug via Via Fortebraccio: koffie in de buurt en nog één blik omhoog naar de basiliek.
Fototips
Late namiddag kleurt de steen warm. Kies een laag standpunt onderaan de trap voor een grafisch effect met treden en façade. Binnen werken close-ups van het marmer en het hout van het plafond goed zonder flits.
Veelgestelde vragen
Hoeveel tijd heb je nodig?
45–60 minuten voor trap, façade en interieur; reken langer als je kunstwerken rustig wil bekijken.
Is het leuk met kinderen?
Ja. Laat ze orden tellen op de façade en zoeken naar engelen en symbolen op de altaren. De trap is bovendien een fijne plek voor een korte pauze.
Kun je altijd naar binnen?
Meestal wel tijdens de aangegeven uren. Bij vieringen is een deel van de kerk voor gebed gereserveerd.
Wat is het beste seizoen?
Lente en nazomer bieden mild licht en vaak helder zicht op de bergen. In de winter is het Alpenlicht scherp en fotogeniek.
Weetjes om te onthouden
Bouw 1454–1472; façade 1525–1542 door Cola dell’Amatrice. Interieur na de aardbeving van 1703 barok heropgebouwd. Houten plafond 1724 door Ferdinando Mosca. Na de schade in 2009 is de basiliek sinds 2015 weer open.
Samengevat: de basiliek van San Bernardino is het hart van L’Aquila in drie scènes: trap, façade, stilte. Neem je tijd, kijk omhoog en laat de steen het verhaal vertellen.