Messina is vaak de stad waar je “even doorheen” gaat op weg naar de rest van Sicilië. Maar als je jezelf 1 plek gunt die je meteen laat voelen hoe bijzonder deze stad ligt, ga dan naar het Santuario di Montalto in Messina. In het Nederlands kun je dit het best een bedevaartskerk noemen: een heiligdom waar niet alleen gebeden wordt, maar waar ook verhalen, tradities en stadsidentiteit samenkomen.
Het mooiste? Montalto ligt hoog boven het centrum. Je komt er voor de geschiedenis en de sfeer, maar je blijft hangen voor het uitzicht over de haven en de Straat van Messina. En als je een beetje geluk hebt met licht en wind, voelt het alsof de hele stad even onder je ademhaalt.
Santuario di Montalto Messina: waarom je deze bedevaartskerk wil bezoeken
Er zijn drie redenen waarom Montalto zo goed werkt in jouw reisplanning. Ten eerste: het is een van de meest panoramische plekken van Messina, zonder dat je een dagtrip hoeft te maken. Ten tweede: het verhaal achter de stichting is een van de bekendste stadstradities, met een legendarische “duif” in de hoofdrol. En ten derde: je combineert dit bezoek moeiteloos met een wandeling door het centrum, omdat de klim onderdeel is van de ervaring.
Je hoeft geen religieuze reiziger te zijn om dit interessant te vinden. Zie het als een plek waar Messina zichzelf uitlegt: strategische ligging, eeuwen geschiedenis, en een sterke band tussen stad en bescherming “van boven”.
Waar ligt Santuario di Montalto en hoe kom je er?
De bedevaartskerk ligt op de Colle della Caperrina, net boven het historische centrum. Je kunt er op verschillende manieren komen, maar de leukste is simpel: te voet.
Te voet via de trappen
Messina heeft hier een paar beroemde klimroutes. Veel bezoekers nemen de Rampa della Colomba (ook wel “de duiftrap” genoemd) of wandelen langs de Scalinata Gentarmena, een lange trap die bekendstaat om haar sfeer en het feit dat je onderweg steeds mooiere doorkijkjes krijgt. Je loopt van stadsgeluid naar stilte, stap voor stap. Reken erop dat je even bezig bent, maar het is geen bergtocht. Het is meer “Italiaans tempo”: rustig omhoog, af en toe stoppen, even omkijken.
Met de auto of taxi
Wil je de klim overslaan, dan kun je ook dichterbij komen met auto of taxi en het laatste stuk wandelen. Houd in het centrum wel rekening met smalle straten en mogelijk verkeer- of parkeerbeperkingen. Als je twijfelt: te voet is vaak juist het meest ontspannen.
Het verhaal van Montalto: de duif die de kerk tekende
Over Montalto hoor je bijna altijd hetzelfde verhaal, en dat is ook precies de charme. Volgens de traditie verscheen de Madonna in een droom aan een kluizenaar (vaak “fra’ Nicola” genoemd) met de wens dat er op deze plek een kerk voor haar gebouwd zou worden. De volgende dag zou een witte duif in haar vlucht de omtrek van de kerk “tekenen”. En inderdaad, zo vertelt men, kwamen de stadsautoriteiten bijeen en zagen ze hoe de duif het grondplan aangaf.
Wat je hieraan hebt als bezoeker: dit is niet alleen een vroom verhaal, maar ook een verhaal over gemeenschap. Het benadrukt dat de stad, het bestuur en de bevolking samen een heiligdom wilden bouwen. Je voelt dus niet alleen religie, maar ook een stukje “Messina-samen” in de achtergrond.
Historisch wordt de stichting vaak geplaatst rond 1294, in een periode waarin Sicilië en de regio politiek in beweging waren. De exacte details verschillen per bron, maar de kern van het verhaal blijft: Montalto hoort bij Messina’s identiteit.
Wat zie je bij de bedevaartskerk?
Montalto is geen plek waar je alleen naar “een gevel” kijkt en weer weg bent. Het gaat om de combinatie van omgeving, gebouw en uitzicht. Dit zijn de onderdelen waar je even op wil letten.
De ligging en het terras: Messina in 1 blik
Het panorama is een van de grote beloningen. Vanaf het gebied rond de kerk kijk je over daken, de haven en de Straat van Messina. Op heldere dagen voelt de overkant dichtbij, alsof je bijna met je hand het vasteland kunt aanraken. Je ziet vaak ook het monument van Cristo Re in de verte, een herkenbaar punt op de heuvels van de stad.
Tip: blijf hier niet alleen voor een foto. Ga 2 minuten zitten. Luister naar de stad onder je. Dan wordt het een herinnering, geen plaatje.
De kerk zelf: stijl en sfeer na 1908
Messina werd zwaar getroffen door de aardbeving van 1908, die veel historische gebouwen beschadigde of verwoestte. Ook het Montalto-complex kreeg daarmee te maken. Het heiligdom dat je vandaag bezoekt, hoort bij de reconstructies van de 20e eeuw, met een uitstraling die vaak wordt beschreven als een mix van neogotische en neoromaanse elementen. Verwacht dus niet “puur middeleeuws”, maar wel een kerk die bewust verwijst naar oudere vormen en die in de stad wordt ervaren als een symbool van herstel.
Binnen hangt meestal een rustige, koele sfeer. Juist na de klim is dat heerlijk: je stapt uit de zon en je merkt meteen hoe stilte in Sicilië soms echt een fysieke laag kan zijn.
Zo haal je het meeste uit je bezoek
Je hoeft Montalto niet “groot” aan te pakken. Met een paar simpele keuzes maak je het juist extra goed.
Doe het in twee momenten
Moment 1: klim omhoog en focus op de wandeling. Kijk om, geniet van de straatjes en van het feit dat Messina een stad in lagen is.
Moment 2: boven neem je tijd voor uitzicht en sfeer. Pas daarna ga je eventueel naar binnen.
Kijk niet alleen vooruit, maar ook omlaag
Op veel punten langs de trappen heb je kleine uitzichtmomenten. Die zijn vaak onverwacht mooi, zeker met schaduwen op de muren en een stukje zee in de achtergrond. Als je alleen “naar boven” denkt, mis je die mini-beloningen.
Maak het niet te heet voor jezelf
In de zomermaanden kan Messina warm zijn. Dan is het slim om ’s Morgens te gaan of later in de namiddag. Midden op de dag is de klim zwaarder, en dat is zonde, want je wil boven juist fris zijn.
Praktische tips: opening, respect en fotografie
Omdat dit een actieve religieuze plek is, kunnen openingstijden variëren door vieringen, seizoenen of onderhoud. Ga er dus vanuit dat je meestal overdag naar binnen kunt, maar plan met een beetje flexibiliteit.
Verder werken deze tips bijna altijd:
Kleding: kleed je respectvol, vooral als er een viering bezig is.
Fotografie: vaak kan het zonder flits, maar let op bordjes en op rust.
Water: neem een fles mee voor de klim, zeker in warmere perioden.
Combineer Santuario di Montalto met deze Messina-momenten
Het leuke is dat Montalto je route niet ingewikkeld maakt. Je kunt er een perfecte halve dag van maken.
1) Centrum en koffie
Begin beneden in het centrum met een koffie. Messina is goed in simpele bars waar je staand een espresso pakt en meteen het lokale ritme ziet. Daarna start je de klim. Zo voelt het als een verhaal met een begin, in plaats van “we moeten omhoog”.
2) De trappen als bezienswaardigheid
Zie de Rampa della Colomba of Scalinata Gentarmena niet alleen als een route, maar als onderdeel van het bezoek. Het is een stedelijk landschap dat je te voet ervaart: huisjes, hoekjes, geuren, en dan steeds meer lucht.
3) Uitzichtpunten en stadslagen
Als je van uitzichtpunten houdt, kun je Montalto combineren met andere plekken hoger in de stad, of je daalt juist rustig af en pakt onderweg een extra stop in een kerk of op een klein plein. Messina is het leukst als je niet alles “in 1 keer” wil, maar in lagen.
Waarom Montalto je bijblijft
Het Santuario di Montalto in Messina is precies zo’n plek waar je achteraf blij mee bent. Niet omdat het de grootste kathedraal is of het bekendste museum, maar omdat het je Messina laat voelen: de klim, de legende van de duif, de reconstructie na 1908, en dat uitzicht dat je even stil maakt.
En als je daarna weer naar beneden loopt, heb je het gevoel dat je de stad niet alleen “gezien” hebt, maar ook een beetje hebt begrepen. Dat is het soort sightseeing waar je thuis nog over praat, zonder dat het ooit een verplicht nummer werd.