De Basiliek van San Nicolò in Lecco ligt op een paar stappen van het Comomeer en wordt meteen herkend aan zijn slanke campanile, door locals liefkozend de “Matitone” genoemd. Het is een neoklassiek kerkgebouw met een verrassend rijk interieur en een toren die je, na een klim, trakteert op een 360 graden uitzicht over stad, meer en bergen. Hier lees je precies wat je kunt verwachten, wanneer je het beste gaat en hoe je je bezoek slim plant.
Waar ligt de Basiliek van San Nicolò in Lecco
Je vindt de basiliek boven Piazza Cermenati, vlak bij de lungolago, in het historische hart van Lecco. Het gebouw staat op de resten van de middeleeuwse stadsomwalling, die je op sommige punten nog kunt herkennen. De locatie is centraal en rustig tegelijk: je loopt zo naar het water, maar ook de cafés en gelateria’s om de hoek lokken. Dat maakt de basiliek een fijne eerste stop tijdens je ontdekking van Lecco.
Korte geschiedenis: van romaanse kerk tot neoklassieke basiliek
De oorsprong is romaans en gaat terug tot de 11e en 12e eeuw, al wordt de kerk voor het eerst in documenten genoemd in 1252. Door de ligging tegen de stadsmuur had het gebouw het soms zwaar; in 1449 vroeg Lecco zelfs hulp aan Francesco Sforza voor herstelwerk. In de eeuwen erna groeide de kerk met de stad mee. In de 19e eeuw gaf de Lecchese architect Giuseppe Bovara het complex zijn huidige neoklassieke vorm. In 1848 kreeg de basiliek de monumentale cassettendak-gewelven en in 1866 werd de voorgevel voltooid naar Bovara’s ontwerp.
Het campanile: de 96 m hoge “Matitone”
De trots van Lecco is het vrijstaande campanile, de beroemde “grote potloodpunt” die je overal in de skyline ziet. De toren is 96 m hoog en behoort tot de hoogste van Italië. De bouw startte in 1882 op de robuuste basis van een 15e-eeuws bastion van de oude vesting. De afwerking is neogotisch met een achthoekige romp en een ranke spits; op kerstavond 1904 klonken voor het eerst de negen klokken. Zin in panorama? Reken op 396 treden naar het uitkijkbalkon. Er is geen lift, maar het uitzicht over het zuidoostelijke bekken van het Comomeer maakt elke stap de moeite waard.
Binnen kijken: kunst en details die je niet mag missen
Het interieur is ruim en licht, met drie schepen en zijaltaren. Let op het werk uit de 17e eeuw van de familie Fantoni uit Rovetta, beroemde houtsnijders, en op het doopvont uit 1596. In de huidige doopkapel, oorspronkelijk een adellijke kapel, zie je laat-14e-eeuwse schilderingen met scènes uit het leven van Sant’Antonio Abate, in een stijl die aan Giotto doet denken. Neem ook even plaats onder de grote koepel en cassettendaken: het lijnenspel en het zachte licht geven de basiliek een ingetogen, bijna tijdloze sfeer.
Basiliek van San Nicolò in Lecco bezoeken: praktische tips
Openingstijden wisselen per seizoen en in verband met vieringen. Volgens de toeristische dienst is de basiliek doordeweeks meestal in de ochtend en middag open, en op zondag ruimer.
Controleer vlak voor je bezoek de actuele tijden bij het lokale infopoint of op de stadswebsite.
De toegang is doorgaans gratis; een kleine donatie wordt gewaardeerd. Houd rekening met kerkdiensten en kies bij voorkeur een rustig moment in de ochtend of aan het eind van de middag.
Toegankelijkheid: aan de zijkant is een helling voor de ingang. Voor het campanile geldt: geen lift, smalle trappen en beperkte ruimte boven.
De klim wordt afgeraden bij hartklachten, duizeligheid of claustrofobie en is meestal niet toegestaan voor kinderen jonger dan 6 jaar. Boek je rondleiding tijdig, zeker in de zomermaanden.
Waarom deze basiliek zo’n sterke band met het meer heeft
De kerk is gewijd aan San Nicolò, patroon van zeelieden, vissers en schippers. In een stad die altijd naar het water heeft geleefd, voel je die band nog steeds.
Elk jaar rond 6 december viert Lecco zijn beschermheilige met plechtige missen, concerten en stadsevenementen. Als je in deze periode in de buurt bent, proef je extra goed de lokale sfeer.
Architectuur-nerdstukje: van bastion tot potloodpunt
Mooi detail voor wie graag oplet: de toren staat op de cilindervormige basis van een oud Visconti-bastion. Daarboven gaat de constructie over in een achtkant en eindigt in de slanke spits. Voor de bekleding werd onder meer Moltrasio-kalksteen gebruikt, die destijds per traditionele comballi-zeilboten over het meer naar Lecco kwam.
Let bij daglicht op de materiaalovergangen en de fijne steenbewerking, vooral rond de balustrade en klokkenloggia.
Hoe kom je er
Vanaf Milano Centrale rijden er rechtstreekse regionale treinen naar Lecco. De reistijd ligt vaak rond de 40 minuten, met doorgaans meerdere ritten per uur.
Het station van Lecco ligt op loopafstand van het centrum; binnen circa 10 minuten sta je op de piazza voor de basiliek. Kom je met de auto, dan vind je betaalde parkeergelegenheid in de buurt.
Beste moment en sfeer
De klim op de toren is het mooist bij helder weer, wanneer de kammen van de Resegone en San Martino scherp afsteken tegen het blauw.
In de zomermaanden is het vaak drukker; ga dan vroeg of juist laat. In de koelere maanden is het licht zachter en de stad rustiger.
Op zondag hoor je vaak de klokken en is er extra reuring op de pleinen bij het meer.
Combineren met de omgeving
Maak er een relaxte dag van: koffie op Piazza Cermenati, een wandeling over de lungolago, en daarna de trap op naar het uitkijkpunt van de toren.
Heb je nog tijd, loop dan door naar Palazzo delle Paure of het Monumentale kerkhof, of stap op de boot voor een korte rondvaart op het Comomeer.
Lecco is compact en vriendelijk; je pakt makkelijk meerdere highlights mee zonder te haasten.
Handige weetjes op een rij
Adres: Piazza Sagrato, Lecco. Kleding: bedekte schouders in de zomer is wel zo respectvol. Foto’s: toegestaan zonder flits, tenzij bordjes anders aangeven.
Rondleiding toren: uitsluitend op vaste tijden en vaak alleen met reservering. Taal: Italiaans, maar bij de balie van het toeristenkantoor spreken ze meestal ook Engels.
Kort antwoord op de vraag: is het de moeite waard?
Ja, zeker als je van geschiedenis, architectuur en uitzichten houdt. De basiliek biedt rust en detail, de toren biedt wow.
En samen vertellen ze het verhaal van Lecco, tussen water en berg, heel dicht bij jou als bezoeker.
Veel plezier bij de Basiliek van San Nicolò in Lecco.
En vergeet niet even omhoog te kijken wanneer de klokken beginnen: de “Matitone” hoort bij deze stad als het meer bij de bergen.