De astronomische klok van Messina is het spektakelstuk van Piazza Duomo. Elke dag precies om 12:00 komt de 60 meter hoge toren tot leven: een gouden leeuw brult en zwaait met de vlag, een haan kraait, heiligen en heldinnen bewegen en klokken klinken. Het geheel is in 1933 gebouwd door de firma Ungerer uit Straatsburg en wordt vaak beschreven als de grootste en meest complexe mechanische én astronomische klok ter wereld.
Wat is de astronomische klok van Messina precies?
De klok is ingebouwd in de klokkentoren naast de kathedraal van Messina. Aan de zijde van het plein zie je het bewegende “theater”: historische en religieuze scènes in verschillende nissen. Aan de zijde van de kathedraal zitten de astronomische wijzerplaten: een perpetuele kalender, een planetarium met de negen planeten en een grote bol voor de maanfasen.
Wanneer kijk je en hoelang duurt het?
De show begint elke dag om 12:00 en duurt ongeveer 12 minuten. Kom 10 tot 15 minuten eerder voor een goede plek op de Piazza Duomo. Je hebt geen ticket nodig om de show buiten te bekijken.
De show, stap voor stap
1) De leeuw
Helemaal bovenaan staat een gekroonde leeuw, symbool van Messina. Hij draait zijn kop, zwaait met de vlag en brult drie keer. Dat hoor je door de hele piazza.
2) De haan en Dina & Clarenza
Twee bronzen figuren, Dina en Clarenza, slaan de kwartieren. Daartussen fladdert de haan, die precies om 12:00 zijn vleugels beweegt en drie keer kraait. Volgens de traditie herinneren deze automaten aan de heldhaftige verdediging van de stad in 1282.
3) Madonna della Lettera en bijbelse scènes
Een carrousel toont de Madonna della Lettera, beschermheilige van Messina, gevolgd door wisselende bijbelse scènes die mee veranderen met het liturgisch seizoen: van kerst en de aanbidding tot opstanding en pinksteren. Vaak klinkt hierbij de melodie van Schuberts “Ave Maria” over het plein.
4) Dagen van de week en de vier leeftijden
Helemaal onderaan trekken dagelijks de dagen van de week voorbij als Griekse goden op een wagen. Daarnaast schuifelen elk kwartier de vier leeftijden van het leven langs een skelet met zeis: een middeleeuws memento mori in brons.
De astronomische zijde: kalender, planetarium en maan
Loop ook naar de kant van de kathedraal. Daar lees je het “echte” astronomische horloge af:
Perpetuele kalender: de buitenste ring draait een heel jaar rond en duidt dag en maand aan. Verplaatsbare plaatjes markeren de verplaatsbare kerkelijke feesten.
Planetarium: een wijzerplaat toont de zon in het midden met daaromheen de banen van de negen planeten door de dierenriem, in verhoudingen die verwijzen naar hun echte afstand.
Maanfasen: boven de wijzerplaten draait een half-gouden, half-zwarte bol van circa 1,2 m diameter mee met de werkelijke schijngestalten van de maan.
Korte geschiedenis
De toren die je ziet, is heropgebouwd na de verwoestende aardbeving van 1908. De huidige mechaniek werd ontworpen en gemonteerd door Ungerer uit Straatsburg en op 15 augustus 1933 ingewijd. Het idee was ook een eerbetoon aan een ouder Messinees astronomisch uurwerk dat in de loop der eeuwen verloren was gegaan. Door de jaren heen is de choreografie soms aangepast, maar de kern is hetzelfde: een dagelijks stadstheater in brons, tandwielen en klanken.
Praktisch: tijden, tickets en binnen bezoeken
Show om 12:00: gratis te zien vanaf het plein. Zet je schuin vóór de toren voor het beste zicht op alle niveaus.
Toren bezoeken: de binnenkant van de klokkentoren is op veel dagen in de ochtend geopend; je ziet dan de automaten van dichtbij en het panorama boven. Openingstijden wisselen per seizoen en week (vaak tot begin middag). Check vlak voor vertrek de actuele kalender van de beheerder en koop je ticket ter plekke.
Adres: Piazza Duomo, Messina.
Waar sta je het beste?
Ga iets links van het midden van de Piazza Duomo staan: zo zie je de leeuw en de scènes onder elkaar in één kader. Bij drukte (cruiseschepen) is een plek tegenover de toren ideaal. Voor foto’s werkt golden hour prachtig op de gouden beelden; ’s zomers is de middagshow vol zonlicht, dus zet je exposure iets omlaag.
Bereikbaarheid
Te voet: vanaf de cruiseterminal loop je in 5–10 minuten naar de Piazza Duomo. Vanaf station Messina Centrale is het ook een korte wandeling.
OV en taxi: trams en bussen rijden langs de waterkant en Via Garibaldi; taxi’s wachten bij de terminal en rond het plein.
Weetjes en details voor liefhebbers
Hoogte: de toren is circa 60 m hoog. De klok wordt vaak omschreven als de grootste en meest complexe mechanische-astronomische klok ter wereld.
Bellen: de toren heeft een groot klokkenconcert met acht klokken uit 1929 en twee oudere klokken die de aardbeving van 1908 overleefden.
Symboliek: de scènes vormen samen een reis van tijd en eeuwigheid in vier lagen: van dagelijkse uren en mensenleven, via geschiedenis en devotie, naar hemellichamen.
Route-idee: 60 tot 90 minuten in en om de Piazza
11:40 aankomst op Piazza Duomo en plek kiezen. 12:00 de show meepakken. Daarna langs de astronomische wijzerplaten aan de kerkkant en, als open, de toren in voor de automaten van dichtbij en het uitzicht. Sluit af bij de Fonte di Orione voor een foto met toren op de achtergrond.
Veelgestelde vragen
Duurt het altijd even lang? Meestal net geen kwartier. Bij onderhoud kan een onderdeel soms overslaan; de kernshow gaat door.
Mag je filmen? Op het plein: ja. Binnen in de toren: volg de aanwijzingen van het personeel.
Wat als ik de show mis? De astronomische wijzerplaten zijn altijd zichtbaar. En de toren is op veel dagen in de ochtend open.
Waarom dit je bijblijft
Omdat je hier ziet hoe een stad haar tijd viert. De astronomische klok van Messina is geen gimmick, maar een levende machine die elke middag de horizon tussen hemel, geschiedenis en dagelijks leven opent. Even stilstaan, omhoog kijken, en je dag tikt net anders verder.