Het Parco della Murgia Materana is de wilde overkant van Matera. Aan de andere zijde van de diepe kloof van de Gravina strekt zich een park uit van kalksteenplateaus, kliffen, grotten en stille paden. Vanaf hier kijk je recht op de Sassi, maar je stapt meteen in een totaal ander landschap: wind, tijmgeur en rotsen waarin al eeuwenlang mensen wonen, bidden en schuilen. Ideaal voor een halve dag natuur en geschiedenis in één.
Parco della Murgia Materana: wat je ziet
Verwacht geen stadspark maar een ruig rotsenlandschap met kloven en open plateaus. Het hart is de Murgia Timone, het balkon tegenover Matera met een van de mooiste uitzichten op de Sassi. Overal vind je chiese rupestri, uit de rots gehakte kerken en kluizenarijen. Het park is groot genoeg om te dwalen, maar compact genoeg om in een paar uur de kern te beleven.
De kleur verandert met het licht: ’s Ochtends koel grijs, ’s avonds warm honing. In het voorjaar bloeien wilde bloemen tussen de stenen; in de zomer ruik je salie, tijm en droog gras. Het is een plek waar je vanzelf zachter gaat praten.
De blikvanger: Belvedere Murgia Timone
Vanaf het Belvedere Murgia Timone zie je de Sassi en de Gravina als een amfitheater voor je liggen. Je herkent de Civita, de rotskerk van Santa Maria de Idris aan de overkant en de zigzag van straatjes op de helling. Met een beetje geluk zweeft er een torenvalkje in de thermiek. Het belvedere is per auto bereikbaar en meestal ook met shuttles of taxi’s vanuit Matera; te voet is het een prachtige, maar robuuste wandeling.
Grottenkerken: Madonna delle Tre Porte en co.
Een van de bekendste rotskerken is de Madonna delle Tre Porte, aan de rand van het belvedereplateau. De naam verwijst naar de drie ingangen. Binnen zie je, wanneer toegankelijk, resten van fresco’s; buiten kijk je over het canyonlandschap. Andere heiligdommen liggen verscholen langs de paden, vaak eenvoudig en stil. Ga respectvol om met de sites en volg altijd de aanwijzingen ter plekke.
Wandelen: over paden en een hangbrug
De populairste tocht loopt via CAI-pad 406. Je vertrekt bij de Sassi, daalt af naar de Gravina en steekt via de hangbrug of passerelle over naar de Murgia-zijde. Daarna klim je naar het belvedere en keer je via een lus of hetzelfde pad terug. Reken, afhankelijk van je tempo en fotostops, op 2 tot 3 uur. Stevige schoenen zijn een must; het terrein is rotsig en soms glibberig na regen.
Let op: de hangbrug kan tijdelijk gesloten zijn voor onderhoud of veiligheid. Ter plekke of bij het bezoekerscentrum hoor je de actuele status. Sluit in dat geval aan bij een alternatief traject via de officiële paden.
Archeologie in het veld: het neolithisch dorp
Boven op Murgia Timone liggen sporen van een neolithisch dorp met een verdedigende greppel. Het plateau bood water, grazige randen en zachte steen om in te bouwen. Hier voel je hoe oud het samenspel van mens en landschap is: van prehistorische nederzettingen tot middeleeuwse kluizenaars en herdershutten zoals de jazzi.
Fauna en flora: leven op de rots
In de lucht zie je vaak torenvalkjes en andere roofvogels; in de schemering scharrelen vossen. Tussen het karst zie je in het voorjaar orchideeën, asfodelen en veldkruiden. In de zomer overheerst het goud van gedroogde grassen, in de winter de zilveren toon van kale tijm en het groen van steeneiken in de dalletjes.
Beste seizoenen en fototips
Lente en najaar zijn ideaal: mild licht, bloemen of heldere lucht. In de zomer ga je vroeg of laat; het kan heet en fel zijn. In de winter krijg je vaak kraakhelder zicht en weinig drukte. Voor foto’s van de Sassi met canyon sta je op het belvedere; voor dramatische lijnen daal je een stukje af in de kloof en gebruik je steen en gras als voorgrond.
Praktisch: hoe kom je er
Auto: naar Belvedere Murgia Timone rijd je vanaf Matera in ongeveer 15 minuten. Parkeer op de aangegeven plekken en loop het laatste stuk over het plateau. Te voet: volg een gemarkeerd pad vanaf de Sassi; informeer vooraf naar brugstatus en paden. Met gids: handig als je grottenkerken wilt bezoeken of zeker wilt zijn van de beste route en uitleg.
Toegang: het park is vrij toegankelijk. Sommige rotskerken of ruimtes zijn alleen met begeleiding te bezoeken of kunnen gesloten zijn. Neem altijd water, zonnebescherming en een windjack mee; er is weinig schaduw en het kan waaien op de randen.
Veiligheid en regels
Blijf op de officiële paden en houd afstand tot klifranden. Ga niet op eigen houtje donkere grotten in. Drones zijn vaak beperkt vanwege natuur en veiligheid. In het broedseizoen van roofvogels gelden soms tijdelijke afsluitingen; respecteer borden en linten. Honden kunnen mee, liefst aangelijnd en met voldoende water.
Route-idee: 3 hoogtepunten in 2,5 uur
Start bij de Sassi en daal af naar de Gravina. Steek de hangbrug of passerelle over en klim naar Belvedere Murgia Timone voor het klassieke Matera-panorama. Wandel 10 minuten door naar de Madonna delle Tre Porte. Keer via hetzelfde pad of een lus over het plateau terug. Koffie en rust pak je weer in de Sassi.
Met kinderen
Kan prima, mits je de tocht kort houdt en goede schoenen meeneemt. Maak er een speurtocht van: wie ziet als eerste een torenvalk, een fossieltje in de steen of een jazzo? Houd kinderen bij afgronden aan de hand. In de zomer: start vroeg en plan een schaduwstop.
Veelgestelde vragen
Hoeveel tijd heb ik nodig? Voor belvedere en een korte wandeling 1,5 tot 2,5 uur. Met een langere hike of gids halve dag.
Is het zwaar? De paden zijn kort maar oneffen. Met basisconditie en stevige schoenen is het goed te doen. Vermijd hitte op het middaguur in de zomer.
Kan ik de rotskerken binnen? Soms en vaak alleen begeleid. Informeer bij het bezoekerscentrum of een lokale gids.
Is er water of horeca? Niet op het plateau. Neem voldoende water mee en vul bij in de stad.
Samengevat: waarom jij hierheen wilt
Omdat het Parco della Murgia Materana je het mooiste Matera-uitzicht geeft én je midden in een ongerept rotslandschap zet. Je loopt langs grottenkerken, kijkt de Gravina in en voelt hoe prehistorie, middeleeuwen en vandaag hier in elkaar grijpen. Eenvoudig te bereiken, groots in beleving.
Checklist
Meenemen: 1 tot 2 liter water, hoed, zonnebrand, stevige schoenen. Beste tijd: voorjaar en najaar, of vroeg/laat in de zomer. Extra: informeer naar de status van de hangbrug en bezoek een grottenkerk met gids.