Het Nationaal Archeologisch Museum La Civitella in Chieti is zo’n plek waar de stadsgeschiedenis letterlijk onder je voeten ligt. Bovenop de oude acropolis van Teate Marrucinorum ontdek je tempelfrontons in kleur, een Romeins amfitheater en verhalen van de Marrucini, het volk dat hier vóór de Romeinen woonde. Compact, helder en ideaal als startpunt voor je ontdekking van Abruzzo.
Wat is La Civitella en waar ligt het?
La Civitella is het archeologische hart van Chieti. Het museum ligt op de hoogste heuvel van de stad, met zicht richting de noordflanken van de Majella. De locatie is geen toeval: hier stond in de Romeinse tijd een heiligdom met meerdere tempels; later kwam er een amfitheater bij. Je bereikt de ingang aan via Generale Pianell, een korte wandeling vanaf het historisch centrum.
Korte geschiedenis van het museum
De huidige museale structuur is ontworpen door Ettore De Lellis en opende in 2000. Het gebouw is deels ondergronds en sluit aan op het archeologische park rond het amfitheater. Binnen zie je vondsten uit oudere collecties en recente opgravingen in en rond Chieti. De opzet is modern en didactisch, met veel ruimte, duidelijke themazalen en reconstructies op ware grootte.
De drie routes: zo lees je La Civitella
1. “Het begin van de stedelijke geschiedenis”
Deze route draait om de tempels van de republikeinse tijd die ooit de acropolis sierden. Je loopt langs indrukwekkende reconstructies van frontons en dakbekledingen in beschilderde terracotta. Het is een zeldzame kans om te zien hoe felgekleurde daken en beelden een Romeins heiligdom echt deden schitteren, ver weg van het beeld van witte marmerstillen.
2. “Het land van de Marrucini”
Hier maak je kennis met de Marrucini vóór de Romeinse verovering. Vitrine na vitrine verbindt steentijdobjecten, Catignano-keramiek, ijzertijdgraven en bronzen gebruiksvoorwerpen met het dagelijks leven aan beide kanten van de Adriatische Zee. Een klein, krachtig hoogtepunt is de bronzen “Dea di Rapino”, die de religieuze wereld van het gebied tastbaar maakt.
3. “Van Rome tot gisteren”
De derde route volgt het leven in Teate tijdens de keizertijd en daarna. Je ziet vondsten uit theater, amfitheater, forum en thermen, soms geplaatst in suggestieve reconstructies van kamers en straten. Bijzonder is het monument voor de vrijgelatene Lusius Storax, met reliëfs vol verhalen en scènes van gladiatorenspelen. Je voelt hoe een Romeinse provinciehoofdstad klopte als een echte stad.
Het amfitheater: buitenwandeling met uitzicht
Net naast het museum ligt het amfitheater van Chieti, ingepast in de flank van de heuvel. De ovale arena en de rijen zitplaatsen zijn goed leesbaar. Wandel even langs de randen voor het beste overzicht en de vergezichten richting de bergen. In de zomermaanden worden hier soms kleinschalige voorstellingen of activiteiten gepland.
Waarom jij dit wilt zien
Omdat je in La Civitella de geschiedenis van Chieti in lagen ziet: heiligdom, stad, spektakel. De mix van gekleurde tempelfrontons, lokale identiteit van de Marrucini en het krachtige verhaal van de Romeinse stad is ideaal als je houvast zoekt in een nieuwe bestemming. Bovendien is de sfeer rustig en de informatie duidelijk, ook als je geen archeoloog bent.
Wat je niet mag missen
De frontonzaal: de driehoekige gevels in hout en terracotta, met onder meer de Dioskuren en de Capitolijnse triade, laten zien hoeveel kleur en beweging tempels hadden.
De “eerste museum”-hoek: een compacte presentatie over de vroege archeologie in Chieti, met vitrines die verwijzen naar historische opstellingen uit de 19e en 20e eeuw.
Het lapidarium: steles en inscripties langs een route die aan de Romeinse begraafwegen herinnert, met als blikvanger het mausoleum van Lusius Storax.
Praktische tips
Opening: tijden kunnen per seizoen wisselen. Het museum is vaak meerdere dagen per week geopend, soms met verruimde uren in het weekend. De toegang tot het amfitheater volgt meestal de museumtijden. Controleer de actuele info ter plekke of bij het toeristenbureau.
Tickets: doorgaans lage tarieven met reducties voor jongeren en groepen. De kassa sluit vaak kort vóór de eindtijd.
Taal: zaalteksten zijn voornamelijk in het Italiaans, geregeld ook in het Engels. Een korte eigen samenvatting op je telefoon helpt om details beter te plaatsen.
Beste moment: ’s Ochtends is het rustiger binnen; in de namiddag krijg je buiten mooier licht op de tribunes van het amfitheater.
Architectuur en beleving
Het museumgebouw is deels in de heuvel geschoven en legt de focus op de objecten. De zalen zijn ruim, met veel natuurlijke looplijnen en zichtlijnen naar de frontonreconstructies. Buiten vormt de ronde vorm van de arena een prettig contrast met de strakke baksteenvolumes van de ingang.
Met kinderen
La Civitella is verrassend toegankelijk voor families. Laat kinderen zoeken naar een griffioen op een fronton, tel de treden in de cavea of vraag wat een antefix is. De afwisseling tussen binnen en buiten houdt de aandacht vast.
Zo plan je je bezoek
Hoe kom je er: Chieti heeft twee niveaus, de oude bovenstad en Chieti Scalo. Kom je met de trein aan in Chieti Scalo, reken dan op een korte busrit of taxirit de heuvel op. Met de auto kun je in de bovenstad parkeren en het laatste stuk wandelen.
Duur: reken op 60 tot 90 minuten voor het museum. Met het amfitheater en een fotostop erbovenop zit je zo op twee uur.
Respect: raak geen reconstructies of terracotta aan en blijf achter de lijnen. Flitsen is binnen meestal niet toegestaan.
Combineer in Chieti
Heb je tijd voor een dubbelklapper? Combineer La Civitella met het Nationaal Archeologisch Museum van Abruzzo (Villa Frigerj) elders in de stad, waar je de iconische Guerriero di Capestrano ziet. Sluit af in de villa-tuin of duik het centrum in voor een espresso en een zoet parrozzo.
Foto-tips
Voor het amfitheater werkt een diagonaal standpunt vanaf de tribunes goed om diepte te krijgen. Binnen kies je voor ISO omhoog en een vaste hand. De frontons komen het best uit met een iets lagere hoek, zodat de vorm mooi driehoekig blijft in je kader.
Veelgestelde vragen
Is het amfitheater vrij toegankelijk?
Toegang volgt meestal de museumregeling. Bij evenementen kunnen delen tijdelijk afgesloten zijn.
Zijn er rondleidingen?
Vaak wel, zeker in de zomermaanden en tijdens themadagen. Informeer bij binnenkomst naar de opties in het Italiaans of Engels.
Wat is het verschil met Villa Frigerj?
La Civitella focust op Chieti en zijn acropolis met tempels en amfitheater. Villa Frigerj toont de grote regionale collectie, waaronder de Guerriero di Capestrano.
Samengevat
Het Nationaal Archeologisch Museum La Civitella laat je Chieti door drie lenzen zien: de kleurrijke acropolis, het land van de Marrucini en de Romeinse stad. Met het amfitheater naast de deur en een helder parcours is dit een must voor wie Italië graag begrijpt terwijl je het bekijkt.