De kathedraal van Pesaro, officieel Cattedrale di Santa Maria Assunta, is zo’n plek waar je blik meteen naar beneden gaat. Onder je voeten liggen twee mozaïekvloeren uit de late oudheid en de vroege middeleeuwen, zichtbaar door grote glaspartijen in de vloer. Daarboven verrassen een romaanse bakstenen gevel en een helder neoklassiek interieur. Hier lees je hoe je je bezoek slim plant en wat je absoluut niet mag missen.
Waarom de kathedraal van Pesaro je bijblijft
Uniek is de dubbele mozaïeklaag onder het huidige vloerniveau: een paleochristelijke vloer (4e–5e eeuw) en daarboven een Byzantijnse herinrichting (6e eeuw), later op punten bijgewerkt in de middeleeuwen. Motieven lopen van pavonen, vissen en Salomonische knopen tot fabelwezens als sirene, centaur en griffioen. Het is een zeldzaam boek in steen dat acht eeuwen beeldtaal samenvat.
Korte geschiedenis (zonder jaartallenstress)
Op de plek van de kathedraal stond al in de Romeinse tijd een gebedshuis. Na schade in de Goten- en Byzantijnse oorlog werd de basiliek in de 6e eeuw hersteld, wat de bovenste mozaïeklaag verklaart. In de 13e eeuw kreeg de kerk haar bakstenen romaanse front; in 1503, tijdens de campagnes van Cesare Borgia, liep het complex zware schade op en volgden aanpassingen. Tussen de 19e-eeuwse restauraties bleef de middeleeuwse façade behouden, terwijl het interieur een neoklassieke gedaante kreeg en de kerk in 1903 werd geconsacreerd.
Wat je ziet: een compacte rondgang
De mozaïeken onder glas
In het middenschip kijk je door grote vloerramen recht op de mozaïeken. Op het 6e-eeuwse niveau vind je scènes met dieren, geometrieën en zelfs een Trojaans scheepspaneel naast een schaken-bord, thema’s die in de 12e–13e eeuw opnieuw geliefd waren en toen in het bestaande tapijt zijn ingevoegd. Op het lagere, 4e–5e-eeuwse niveau zie je onder andere vissen, duiven en florale patronen.
Façade en portaal
De voorzijde is romaan en in baksteen, met roosvenster, gelede bogen en een gotisch portaal met twee leeuwen als dragers. Het geheel oogt sober maar krachtig, precies passend bij Pesaro’s nuchtere stadsweefsel.
Interieur: neoklassiek licht
Binnen lees je een Latijns kruis met drie beuken, cassetteplafond en een ruime koepel. Let op de glas-in-loodramen in de apsis met lokale heiligen en op een laat-15e-eeuws fresco in de linkerzijbeuk uit de kring van Giovanni Santi (men vertelt dat de jonge Rafaël er mogelijk bij meewerkte). De kapel van San Terenzio, Pesaro’s patroon, bewaart zijn relieken en verbindt stad en kathedraal.
Architectuur lezen: steen, ritme en symbolen
Buiten: baksteen, lesenes, ogieven, een strak ritme van bogen. Binnen: neoklassieke orde en een duidelijke zichtas naar het hoogaltaar. Onder de vloer: het echte verhaal, waar Byzantijnse symboliek en middeleeuwse bestiaria elkaar ontmoeten. Juist die gelaagdheid maakt dit bezoek zo memorabel.
Ligging en hoe je er komt
Adres: Via Gioacchino Rossini 56, op loopafstand van Piazza del Popolo. Vanaf station Pesaro bereik je het centrum met bus of taxi en loop je het laatste stuk. Het gebied is vlak en voetgangersvriendelijk; fietsen kan prima. Je staat hier bovendien op de as van de oude Romeinse cardo maximus van de stad.
Praktisch: opening, toegang en rondleidingen
Toegang: doorgaans gratis; respecteer liturgie en stilte. Opening: vaak ’s Ochtends en aan het eind van de middag open (ongeveer 7:30–12:00 en 16:00–19:15); tijden kunnen per dag/seizoen variëren.
Mozaïeken bekijken: de belangrijkste delen zie je via vloerramen. Voor de archeologische zone in de rechterzijbeuk en het sagrato zijn er bezoeken op aanvraag.
Kleding & foto: bedekte schouders; fotograferen meestal zonder flits. Toegankelijkheid: ingang en kerkruimte zijn overwegend vlak; de archeologische zone is niet drempelvrij.
Beste tijd en fototips
’s Morgens is het licht koel en lees je mozaïekdetails beter; laat in de middag krijgt de baksteen buiten een warme gloed. Maak een frontale gevelopname en een diagonaal voor diepte. Binnen werkt een hogere ISO; focus op de overgang koepel–trommel en op de mozaïekpanelen met dieren en het Trojaanse schip.
Met kinderen
Maak er een speurtocht van: wie vindt eerst de pauw, de vis of de sirene in de mozaïeken? Tel de leeuwen bij het portaal en zoek in de ramen een heilige met een attribuut. Koppel het aan een ijsje op Piazza del Popolo en je hebt een topstop.
Zo combineer je je bezoek
Loop na de kathedraal naar Piazza del Popolo en de elegante palazzi. Zin in muziek? Pesaro is de stad van Gioachino Rossini: het Teatro Rossini en Casa Rossini liggen vlakbij. Voor zeezicht wandel je naar de kust en de Palla di Pomodoro op Piazzale della Libertà. Alles is compact en goed te doen te voet.
Kleine weetjes om te delen
Dubbele vloer: de mozaïeken liggen circa 1,4–2,1 m onder de huidige vloerhoogte. Ontdekking: bij 19e-eeuwse werken kwam het enorme mozaïekveld (ongeveer 900 m²) weer aan het licht. Leeuwen: de twee steenleeuwen bij het portaal verwijzen naar middeleeuwse traditie en droegen waarschijnlijk ooit zuilen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel tijd heb je nodig? 30–45 minuten voor kerk en mozaïeken; met archeologische zone en Piazza del Popolo 1–1,5 uur.
Kun je de mozaïeken van dichtbij zien? Ja, via vloerramen; uitgebreide gedeeltes zijn zichtbaar, extra zones soms met rondleiding.
Wanneer is het rustig? Doordeweeks in de ochtend. Tijdens vieringen kan de toegang tijdelijk beperkt zijn.
Kortom: de kathedraal van Pesaro is geen standaard kerkbezoek, maar een reis door acht eeuwen iconografie onder je voeten, met daarboven een helder spel van baksteen en licht. Compact, leesbaar en onvergetelijk.