Paleis Ricchieri is het historische huis van de familie Ricchieri en de zetel van het Stedelijk Kunstmuseum van Pordenone. Je staat aan Corso Vittorio Emanuele II 51, recht tegenover het stadhuis, onder een booggalerij die naar een binnenhof leidt. Binnen wachten je fresco’s, geschilderde plafondplanken uit de 15e eeuw en een verrassende collectie schilder- en beeldhouwkunst uit Friuli en de Veneto.
Waarom Paleis Ricchieri en het Stedelijk Kunstmuseum je pakken
Dit is zo’n plek waar gebouw en collectie elkaar versterken. De zalen ademen middeleeuwen en renaissance, maar het parcours is helder en eigentijds. Je ziet monumentale houtsculptuur, panelen en doeken uit vijf eeuwen en, als toetje, kamers met verhalen uit Tristan en Isolde die rechtstreeks van de muren lijken te stappen. Alles compact, leesbaar en fotogeniek.
Waar ligt het en hoe kom je er
Je vindt het paleis aan de Corso Vittorio Emanuele II, de portici-straat van Pordenone. Vanaf station Pordenone loop je in 10–15 minuten naar de ingang onder de arcaden. Kom je met de auto, parkeer dan buiten de ZTL en wandel het laatste stuk. Handig detail: tegenover het paleis ligt het Palazzo Comunale; de Duomo di San Marco is op enkele minuten.
Korte geschiedenis in drie stappen
De oudste kern van Paleis Ricchieri is een verdedigingstoren uit de 13e eeuw, toen Pordenone zijn toegang vanaf de Noncello moest bewaken. In de 15e–17e eeuw groeide het huis uit tot een elegant stadspaleis in Venetiaanse geest, met een drieledig gevelschema en portici op straatniveau. In de 20e eeuw schonk de familie het pand aan de stad; na restauraties werd in 1972 het Stedelijk Kunstmuseum voor het publiek geopend en in 1996 heringericht.
De gevel en de ruimtes: Venetiaans ritme aan de Corso
Buiten zie je een portico met bogen, daarboven smalle vensters en middelste balkons met balustrades. Let op de verfspraken en sporen van oude gevelschildering; ze geven het palazzo zijn warme, gelaagde aanblik. Binnen kom je via een monumentale trap langs het grote wapenschild van de Ricchieri naar de piano nobile. De zalen kijken zowel uit op straat als op de binnenhof, precies zoals een stadspaleis hoort te doen.
Hoogtepunten van de collectie
Il Pordenone (Giovanni Antonio de’ Sacchis): in de zalen kom je werk van de beroemdste zoon van de stad tegen, waaronder een paneel met de Vondst van het Ware Kruis. Mooie kans om zijn krachtige penseel naast andere regionale meesters te zien.
Houtsculptuur: een van de mooiste onderdelen van het museum. Kruisafnemingen, heiligen en tronende Madonnen tonen hoe rijk de houttraditie hier was in de 15e–16e eeuw.
Schilderkunst 14e–19e eeuw: van vroege panelen en losgenomen fresco’s tot werken van de 19e-eeuwer Michelangelo Grigoletti. De collectie groeit nog, met regelmatige toevoegingen uit de stad en de regio.
Goud- en zilverwerk: selecties uit kerkelijk erfgoed laten de finesse van lokale ateliers zien. Klein, maar verfijnd.
Fresco’s en cantinelle: ridderverhalen in huiselijke zalen
Op de bovenverdiepingen ontdek je fragmenten van gotische fresco’s met Tristan en Isolde, jachttaferelen en allegorieën. Nog unieker zijn de cantinelle: beschilderde houten plafondplanken uit de 15e eeuw, waarop je burchten, toernooien, bestiaria en monogrammen ziet. Ze maken het palazzo zelf tot een kunstwerk en geven het museum een intieme, verhalende toon.
Zo loop je slim door het museum
1) Start onder de portici en kijk omhoog naar de balkons en boogvensters. Dat zet de toon.
2) Trap en wapenschild: een snelle blik en een foto in het zachte trappenhuislicht.
3) Zalen met fresco’s en cantinelle: neem de tijd; dit zie je zelden zo compleet.
4) Schilderijen en houtsculptuur: wissel panelen, doeken en beelden af; zo blijft je aandacht fris.
5) Terug via de portico: even in de schaduw uitblazen met uitzicht op de Corso.
Praktische informatie
Adres: Corso Vittorio Emanuele II 51, Pordenone.
Openingstijden: het museum volgt meestal de uren van lopende tentoonstellingen. Controleer ter plekke of vooraf online.
Tickets: doorgaans ca. €5 vol tarief en €3 gereduceerd; speciale combi’s of acties kunnen gelden. Groepen graag reserveren.
Talen: er zijn meertalige fiches over paleis en collectie beschikbaar.
Toegankelijkheid: historische trappen bepalen de route; vraag bij de ingang naar de meest geschikte looproute en eventuele voorzieningen tijdens tentoonstellingen.
Fototips
Gevel: ’s ochtends of late namiddag voor warm licht op de verflagen en kalksteen.
Interieur: werk zonder flits. Richt op de plafondbalken en laat de fresco’s meespelen in je kader.
Details: neem close-ups van houtsculptuur of boogkapitelen voor textuur en materiaal.
Mini-wandeling in het centrum
1. Paleis Ricchieri: museumbezoek 60–90 minuten.
2. Duomo di San Marco: loop 3 minuten voor het campanile en het plein.
3. Portici van de Corso: koffie onder de bogen en mensen kijken.
4. Noncello: daal af naar de rivier voor een groene pauze.
Veelgestelde vragen
Hoeveel tijd heb je nodig?
60–90 minuten is ideaal. Met lezen en noteren kun je makkelijk 2 uur zoet zijn.
Is het geschikt met kinderen?
Ja. Laat ze figuren zoeken in de fresco’s en dieren op de cantinelle. Het werkt als een middeleeuws stripverhaal.
Mag je fotograferen?
Meestal zonder flits en met respect voor de museale regels. Kijk naar de pictogrammen bij de zalen.
Wanneer is het rustig?
In de ochtend of op doordeweekse middagen. Op feestdagen kan het drukker zijn.
Weetjes om te onthouden
Oorsprong als torenhuis in de 13e eeuw. Gevel met portico en drieledig schema uit de Venetiaanse traditie. In 1972 opende hier het Stedelijk Kunstmuseum, in 1996 heropend met een nieuwe opstelling. Uniek zijn de Tristan en Isolde-fresco’s en de reeks cantinelle uit de 15e eeuw, naast werk van Il Pordenone en kostbare houtsculptuur.
Samengevat: Paleis Ricchieri is Pordenone in het klein: portici, verf op steen, ridderverhalen op de muur en een Stedelijk Kunstmuseum dat je zonder haast kunt lezen. Ideaal voor een culturele tussenstop met veel karakter.