De kathedraal van Pavia is het centrum van de stad en een vaste stop voor wie een dagje Lombardije verkent. Je staat op Piazza del Duomo, voor een bakstenen gevel die nog altijd onvoltooid is, en kijkt omhoog naar een machtige koepel van ongeveer 97 m hoog. Binnen wacht je een licht, strak Renaissance-interieur en een verhaal dat teruggaat tot de late middeleeuwen. Ideaal te combineren met een wandeling naar de Ticino en de Ponte Coperto.
Waarom de kathedraal van Pavia op je lijstje hoort
Dit is een van de meest indrukwekkende kerken van Noord-Italië, met een koepel die tot de grootste van het land behoort. De plattegrond in kruisvorm is perfect symmetrisch, waardoor je overal zichtlijnen hebt naar de centrale ruimte. Buiten is de gevel sober, binnen is het ruim, licht en sereen. En dan is er nog de traditie van de Heilige Doornen, die de band met eeuwenoude devotie voelbaar maakt.
Waar ligt het en hoe kom je er?
De kathedraal staat op Piazza del Duomo, in het autoluwe hart van Pavia. Kom je met de trein uit Milaan, reken dan meestal op 30–35 minuten reistijd met regionale treinen. Vanaf station Pavia wandel je in circa 15–20 minuten via Corso Cavour en de Strada Nuova naar de piazza. In de binnenstad stoppen diverse stadsbussen op korte loopafstand; handig als je met kinderen of bagage reist.
Korte geschiedenis: van twee kerken naar één kathedraal
Op deze plek stonden ooit twee romaanse kathedralen, Santo Stefano en Santa Maria del Popolo. In 1488 begon de bouw van de nieuwe kathedraal, gestimuleerd door de Sforza-heersers. Het ontwerp evolueerde richting een kruisvorm met centraal koepellichaam. Meerdere meesters werkten mee, onder wie Giovanni Antonio Amadeo en Donato Bramante. De bouw liep eeuwen door; de huidige koepel kwam pas in de 19e eeuw gereed. In de 20e en 21e eeuw volgden consolidaties en restauraties, waarna de kerk weer volledig werd opengesteld voor gelovigen en bezoekers.
Architectuur die je bijblijft
De kathedraal volgt een Grieks-kruis-opzet: de lengte en breedte zijn gelijk bij het transept, waardoor de blik vanzelf naar het centrum wordt getrokken. De achtkante koepel is het visitekaartje. Ze is een technisch en esthetisch hoogstandje en bestaat uit een dubbele schil, geïnspireerd op grote Italiaanse koepels uit de Renaissance. De buitengevel is deels onvoltooid; juist die ruwe baksteen geeft het gebouw karakter en maakt de verrassing binnen des te groter.
Binnen kijken: kunst, relieken en rituelen
Het interieur is helder en monumentaal, met witte marmeren bekledingen en een sterk gevoel van orde. In de kapellen en aan de wand ontdek je werken van Lombardische meesters, zoals Giovan Battista Crespi (Il Cerano) en Daniele Crespi. In het koor omkadert een barok decor de eeuwenoude verering voor de Heilige Doornen. Volgens de traditie bewaart de kathedraal hier drie doornen van de doornenkroon van Christus. Rond Pinksteren wordt er meestal een bijzonder ritueel gehouden waarbij de relieken vanuit de hoogte worden neergelaten en in processie worden meegedragen.
Let ook op de crypten: delen behoren tot de vroegere Santa Maria del Popolo. Hier voel je goed hoe de nieuwe kathedraal over de oude lagen van de stad heen is gegroeid. Naast de gevel vind je het diocesaan museum, dat vaak in het weekend open is en de geschiedenis van de plek inzichtelijk maakt.
De koepel van dichtbij
Vanuit de piazza zie je hoe de koepel boven de daken van Pavia uitsteekt. Deze reusachtige structuur weegt vele duizenden tonnen en is een van de herkenningspunten in het vlakke landschap rond de stad. Beklimmen is niet mogelijk, maar in de namiddag geeft het zonlicht prachtige fotomomenten vanaf de hoeken van het plein en langs de Strada Nuova.
Een plein vol verhalen
Piazza del Duomo is meer dan alleen de kathedraal. Voor het bisschoppelijk paleis staat de bronzen ruiter Regisole, een 20e-eeuwse reconstructie van een beroemd antiek beeld dat in 1796 werd vernietigd. Aan de linkerkant van de kathedraal herinneren resten en een gedenkplek aan de Torre Civica, die in 1989 onverwacht instortte. Het plein is vandaag een kalme, waardige ruimte die je uitnodigt om even te blijven staan en te kijken.
Praktische tips voor je bezoek
Openingstijden: de kathedraal is doorgaans dagelijks open voor gebed en bezoek in de ochtend en late namiddag. Tijdens vieringen kan toeristisch bezoek beperkt zijn. Toegang: meestal gratis. Kleding: schouders bedekt en pet af wordt gewaardeerd. Fotografie: zonder flits en met respect voor de liturgie.
Beste moment: in de zomermaanden is de ochtend het koelst; in de late namiddag kleurt de baksteen warm. Op zondagochtend is de sfeer plechtig door de mis, plan je foto’s dan liever later op de dag.
Toegankelijkheid: de piazza en de hoofdingang zijn vlak. Bepaalde zijruimtes en de crypte kunnen hoogteverschillen hebben. Vraag ter plekke naar de meest geschikte route.
Zo combineer je je bezoek
Maak na de kathedraal een korte wandeling naar de Basilica di San Michele Maggiore, het Castello Visconteo met de musea of de Ponte Coperto over de Ticino. Heb je een halve dag extra, dan is de Certosa di Pavia een aanrader. Dit monumentale kartuizerklooster ligt ongeveer 8–10 km ten noorden van de stad en is per auto, taxi of een korte trein-plus-wandeling te bereiken.
Route vanaf Milaan
De eenvoudigste manier is de trein: vanuit Milano Centrale of Milano Rogoredo vertrekken door de dag heen frequente regionale treinen naar Pavia. Reken op circa 30–35 minuten reistijd. Vanaf het station is het 15–20 minuten lopen naar Piazza del Duomo. Handig als je Milaan wilt combineren met een rustigere, historische stad.
Veelgestelde vragen
Kun je de kathedraal altijd van binnen bekijken?
Ja, meestal wel. Tijdens vieringen of speciale evenementen zijn delen beperkt toegankelijk. Check ter plekke de aanwijzingen bij de ingang.
Kost het geld?
De toegang is doorgaans gratis. Voor speciale rondleidingen of het diocesaan museum kunnen aparte regels gelden.
Hoeveel tijd moet je uittrekken?
Reken op 30–45 minuten voor de kathedraal zelf. Tel extra tijd als je ook de crypte en het museum wilt zien.
Is het leuk met kinderen?
Ja. De enorme koepel en de open ruimte op de piazza maken indruk. Wissel af met een ijsje aan de Strada Nuova of een wandeling naar de rivier.
Handige observaties voor detailkijkers
Let op de dubbele koepelschil, de grote achtkante pijlers die het gewicht dragen en de strakke ritmiek van bogen en kapellen. Binnen vind je barokke altaren en schilderijen die mooi contrasteren met de pure lijnen van de Renaissance-architectuur. De mix van oud en nieuw, zichtbaar in de crypte en het museum naast de façade, vertelt hoe Pavia door eeuwen van geloof en kunst is gevormd.
Samengevat: de kathedraal van Pavia is geen snelle foto-stop maar een plek om even te landen. Je kijkt omhoog, ademt de ruimte in en voelt hoe de stad hier al eeuwen haar hartslag bewaart.