De crypte van Sant’Anastasio in Asti is zo’n plek waar je letterlijk de lagen van de stad onder je voeten hebt. Onder een modern gebouw aan Corso Vittorio Alfieri wacht een stille wereld met romaans metselwerk, middeleeuwse kapitelen en sporen van het Romeinse Asti. Compact, verrassend en perfect te combineren met een wandeling door de kathedraalwijk.
Wat is de crypte van Sant’Anastasio?
Het gaat om een ondergronds museum waar de overgebleven crypte van de middeleeuwse kerk Sant’Anastasio is geïntegreerd in een kleine archeologische route. Je ziet hier de kern van een vroegmiddeleeuws heiligdom, later uitgebouwd tot een romaanse kerk, plus vondsten uit de omgeving. Denk aan kapitelen met planten- en diermotieven, fragmenten van oude kerken en stukken die ooit de middeleeuwse stad sierden.
Waar ligt het precies?
De ingang vind je aan Corso Vittorio Alfieri 365/A, in de Rione Cattedrale, op een paar minuten lopen van de kathedraal van Santa Maria Assunta. Het is een ideale stop op je route tussen de Duomo en Palazzo Mazzetti.
Korte geschiedenis: van Lombarden tot 20e eeuw
Volgens middeleeuwse kronieken kreeg het cultus van Sant’Anastasio in Noord-Italië vleugels onder de Longobardische koning Liutprand in de 8e eeuw. In Asti ontstond hier vermoedelijk een vroeg heiligdom, later gekoppeld aan een benedictinessenklooster dat al in 1008 wordt vermeld. In de 11e en 12e eeuw verrees een grotere romaanse kerk met drie beuken en kruisribgewelven.
Tussen 1597 en 1619 maakte een barokke nieuwbouw vrijwel korte metten met het oude silhouet. In de Napoleontische tijd werd het klooster opgeheven; in de 19e eeuw kwam het complex in gemeentelijke handen. De bovengrondse kerk verdween definitief in 1907, toen hier een nieuw lyceum verrees. Juist bij die sloop kwamen de eerste resten van de crypte en de oudere funderingen aan het licht, een eerste stap naar het huidige archeologisch-museale parcours.
Architectuur van de crypte: drie beuken, kruisgewelven en spolia
De crypte heeft een klein basilicaal grondplan met drie smalle beuken. Je ziet kruisgewelven die rusten op kolommen; sommige kapitelen zijn waarschijnlijk spolia, hergebruikte stukken uit oudere gebouwen. Dat geeft een mooie mix: klassieke vormen naast middeleeuwse snijwerkjes. Let op de variatie in motieven: bladranken, spiralen, kruisen en soms een dier of engel.
Wat zie je nog meer in het museum?
Naast de crypte loopt een kleine lapidariumroute met vondsten uit Asti en directe omgeving. Je treft kapitelen uit de 12e eeuw die ooit deel waren van Sant’Anastasio zelf, stukken uit andere verdwenen kerken, plus Romeinse elementen zoals vloerplaten en blokken met inscripties. De panelen leggen helder uit wat uit welke bouwfase komt, van de Romeinse tijd naar de Longobardische en vervolgens de romaanse en barokke periode.
Hoogtepunten die je niet wilt missen
1) Kapitelen-galerij – Een rij arenaria-kapitelen met een speelse mix van figuratief en plantaardig. Zoek de druiventros; die is typisch voor de symboliek van wijn en eucharistie.
2) Romeinse laag – In het westelijke deel liggen fragmenten die teruggaan tot de 1e eeuw n.Chr., vermoedelijke restanten van het forum van het antieke Hasta.
3) Funderingen van drie kerken – Van de eerste, vroegmiddeleeuwse kerk tot de romaanse uitbreiding en sporen van de barokke ombouw. Het voelt als een tijdlijn in steen.
Beleving: zo voelt een bezoek
Je daalt een paar treden af en de stadsgeluiden vallen weg. De lucht is koel, de steen zacht van kleur. Neem plaats op het bankje, kijk naar de bogen en laat je ogen langs de kapitelen dwalen. Het is geen groot museum; juist de schaal maakt het persoonlijk. In 30 tot 40 minuten heb je de essentie van Asti’s vroegste lagen gezien.
Praktisch: tijden, tickets en duur
Openingstijden: de crypte is meestal dagelijks 10:00-19:00 open, met laatste toegang rond 18:00. Tijden kunnen wisselen bij evenementen of herinrichting. Check kort van tevoren de actuele info.
Adres: Corso Vittorio Alfieri 365/A, Asti. Ingang aan straatzijde; je staat in het hart van de oude stad.
Bezoekduur: reken op 40 minuten voor de crypte en het lapidarium. Ideaal als culturele pauze tussen twee pleinen.
Tickets: de crypte valt vaak onder het Smarticket of combitickets van de Fondazione Asti Musei. Vraag ter plekke naar de beste optie voor jouw route.
Toegankelijkheid
Er zijn traptreden naar het ondergrondse parcours. Met beperkte mobiliteit is vooraf informeren verstandig. De route is kort en redelijk vlak, maar historische vloeren kunnen ongelijk zijn.
Beste tijd om te gaan
In de ochtend is het vaak het rustigst. Op warme dagen is de crypte aangenaam koel. In de namiddag valt het licht via de toegang mooi schuin binnen, wat de reliëfs extra laat spreken.
Leuke combinaties op loopafstand
Duomo van Asti – De kathedraal van Santa Maria Assunta met zijn rijke gotische baksteenarchitectuur ligt op een paar minuten lopen.
San Pietro in Consavia – De ronde kerk met kruisgang vertelt weer een ander hoofdstuk uit Asti’s middeleeuwen.
Palazzo Mazzetti – Het hoofdcomplex van Asti Musei voor kunst en wisselende tentoonstellingen, handig om je museumdag te bundelen.
Tips voor jouw bezoek
Met kinderen? Maak er een speurtocht van: vind een druiventros op een kapiteel, tel de bogen in de cryptenrij en zoek het oudste Romeinse stuk.
Fotografie – Zonder flits is meestal oké. Een lichte hoog ISO en vaste hand helpen bij het lage licht.
Context – Lees buiten even de panelen over de bouwfasen; binnen herken je de details sneller.
Kort samengevat
De crypte van Sant’Anastasio is een ingetogen sleutelplek om Asti te begrijpen: Longobardische wortels, romaanse architectuur en Romeinse sporen in één korte, heldere route. Makkelijk in te passen, rijk aan verhaal.