De Kathedraal van Santa Maria Assunta is het geestelijke hart van Andria, midden op Piazza Duomo. Achter de lichte kalkstenen gevel vind je een mix van Romaans-Pugliees, gotische accenten en latere toevoegingen. Hier worden de Sacra Spina vereerd, de relieken van san Riccardo bewaard en in de crypte rusten twee echtgenotes van keizer Frederik II. Dit is zo’n plek waar geschiedenis tastbaar voelt en waar je binnen een half uur veel ziet, maar waar je gerust langer wilt blijven.
Waarom je hiernaartoe wilt
Architectuur met lagen: gebouwd in de 12e eeuw op een oudere kerk, in de 15e eeuw ingrijpend vernieuwd en later hersteld na een brand in de 20e eeuw. Je leest de tijd in steen.
Unieke crypte: koele bakstenen gewelven, zuilen van hergebruikte antieke elementen en sobere moderne sarcofagen van twee middeleeuwse keizerinnen.
Devotie en kunst: de Sacra Spina heeft een eigen kapel, san Riccardo een rijk gedecoreerde ruimte. Samen vertellen ze het verhaal van Andria’s geloof en identiteit.
Korte geschiedenis, helder uitgelegd
De huidige kathedraal kwam tot stand onder de Normandiërs in de 12e eeuw, bovenop een oudere kerk uit de 9e–10e eeuw die nu de crypte vormt. In de late middeleeuwen, grofweg 1438–1465, kreeg het gebouw een grote verbouwing met gotische trekjes. De eeuwen erna volgden barokke ingrepen en in 1916 beschadigde een brand delen van het interieur, waarna in de 20e eeuw is gerestaureerd.
Aan de buitenzijde valt de strakke, dubbele puntgevel op met een roosvenster en een lage portico met drie bogen. Links rijst de slanke klokkentoren op, gefaseerd gebouwd tussen de 12e en 14e eeuw en bekroond met een spits. Samen met die van San Domenico en San Francesco geeft hij Andria de bijnaam “stad van de drie klokkentorens”.
Hoogtepunten binnen
De crypte: stilte en stenen verhalen
Via een trap daal je af naar de crypte, een ruimte met kruisgewelven, kolommen en zachte verlichting. Hier liggen Isabella II van Jeruzalem (ook bekend als Jolanda/Yolande de Brienne) en Isabella van Engeland, twee echtgenotes van Frederik II. De sobere, moderne sarcofagen contrasteren mooi met de ruwe stenen en geven de ruimte een ingetogen sfeer.
De kapel van de Sacra Spina
In een rijk gedecoreerde kapel wordt de Sacra Spina bewaard, volgens de traditie een doorn van de doornenkroon van Christus. De kapel dateert uit het begin van de 20e eeuw. De reliek wordt vaak op de laatste vrijdag van de maand getoond; informeer ter plekke voor actuele tijden.
San Riccardo
Andria’s patroonheilige san Riccardo rust in een marmeren sarcofaag in een eigen kapel. Let op de 15e-eeuwse reliëfs met scènes uit zijn leven. De ruimte is warm van kleur, met goudaccenten en een intieme lichtval.
Architectuur in één oogopslag
Plattegrond: een drieschepige basiliek met een verhoogd koor. De vormen zijn eenvoudig, de details fijn. Het schip heeft ronde bogen op pijlers en een houten kap; rond het koor vind je laatmiddeleeuwse elementen.
Gevel en toren: de gevel oogt romaans en sober; het roosvenster geeft licht aan het middenschip. De klokkentoren heeft enkele en dubbele vensters en eindigt in een slanke cuspide; bij tegenlicht levert hij fraaie silhouetten op.
Praktische info
Locatie: Piazza Duomo 25, Andria. Je staat hier in het historische centrum, met cafés en winkels om de hoek.
Openingstijden: kerken in Puglia zijn meestal ’s ochtends en in de late namiddag open, met een pauze rond lunchtijd. Tijden kunnen per seizoen en dag variëren.
Toegang: de kathedraal is doorgaans gratis te bezoeken. Voor de crypte of speciale ruimtes kan begeleiding of een klein ticket nodig zijn.
Kleding en gedrag: bedekte schouders in de zomer, stilte bij mis en devotie, fotograferen zonder flits waar toegestaan.
Route en toegankelijkheid
Vanaf het station Andria wandel je in ongeveer 15 minuten naar Piazza Duomo. Parkeren kan op loopafstand in het centrum. De kerkvloer is grotendeels vlak; de crypte bereik je via trappen. Met kinderwagen of rolstoel is het hoofdschip doorgaans goed te doen, maar niet elk deel is toegankelijk.
Beste momenten om te gaan
In de ochtend heb je zacht licht en rust. Aan het einde van de middag valt het zonlicht warm op gevel en toren en is de sfeer op het plein levendig. Tijdens religieuze feestdagen is het drukker, maar ook juist bijzonder om de stadsvroom te voelen.
Wat je zeker niet wilt missen
1. De crypte: neem de tijd voor de gewelven en de sarcofagen van de keizerinnen. Het is een kort bezoek met veel betekenis.
2. De Sacra Spina-kapel: rijk, goud en marmer, met in het midden de reliek. Vraag in de kerk wanneer de reliek publiek wordt getoond.
3. De klokkentoren: bekijk hem in profiel vanaf de rand van het plein. De combinatie van toren, gevel en portico geeft Andria zijn herkenbare skyline.
Leuke weetjes
Volgens bronnen deden 13 Italiaanse ridders in de 16e eeuw in de kapel van san Riccardo de eed “Vittoria o Morte” vóór de Disfida di Barletta, het beroemde toernooi tegen de Fransen. Het illustreert hoe sterk Andria zich door de eeuwen heen met ridderlijke idealen en geloof verbond.
Andria wordt ook wel de “stad van de drie klokkentorens” genoemd. De torens van de kathedraal, San Domenico en San Francesco bepalen de skyline en helpen je letterlijk oriënteren in de binnenstad.
Combineren in de buurt
Castel del Monte: het achthoekige UNESCO-kasteel van Frederik II ligt op zo’n 17–20 km van Andria. Ideaal om te koppelen aan je kathedraalbezoek.
Museo del Confetto “Giovanni Mucci”: een zoete pauze op een paar minuten lopen van de kathedraal. Je leert er alles over confetti en andere lekkernijen uit Andria.
Centro storico: slenter door de straten rond Piazza Duomo en zoek een bar voor een caffè of een fris glas spuma. Zo proef je de stad echt.
Veelgestelde vragen
Is de kathedraal gratis te bezoeken?
Ja, de toegang is doorgaans gratis. Voor de crypte of speciale activiteiten kan een kaartje of begeleiding nodig zijn.
Wanneer kan ik de Sacra Spina zien?
De reliek wordt meestal op de laatste vrijdag van de maand getoond. Tijden en ritus variëren; informeer ter plekke of bij het bisdom.
Hoeveel tijd heb ik nodig?
Reken op 20–40 minuten voor kerk en crypte. Met een ommetje door het centrum of een bezoek aan het confetti-museum ben je al snel een halve dag zoet.
Kortom
De Kathedraal van Santa Maria Assunta is een compacte maar rijke stop in Andria: architectuur in lagen, een indrukwekkende crypte en levende devotie rond de Sacra Spina. Combineer met Castel del Monte en je hebt in één dag het DNA van deze hoek van Puglia te pakken.