Palazzi dei Rolli zijn de aristocratische stadspaleizen van Genua die eeuwenlang hoog bezoek ontvingen. De mooiste staan langs de Strade Nuove (Via Garibaldi, Via Cairoli en Via Balbi) en vormen samen een UNESCO-ensemble.
Je wandelt hier van binnenhof naar marmeren trap, langs fresco’s en tuinen op daken. In deze gids krijg je een heldere, praktische route en alle redenen om te gaan.
Wat zijn de Rolli precies
De term Rolli verwijst naar officiële lijsten van de Republiek Genua (vanaf de 16e eeuw) met particuliere paleizen die verplicht waren om ambassadeurs en andere gasten van de staat te ontvangen.
De kwaliteit liep in rangen: van indrukwekkende gevels en trompe-l’oeil tot rijke salons en stadsloggia’s. Vandaag zijn veel huizen nog privé, maar een flink deel is te bezoeken als museum of tijdens speciale openstellingen.
Waar liggen ze: de Strade Nuove
Via Garibaldi (de oude Strada Nuova) is het pronkstuk: een elegante laan met stadspaleizen schouder aan schouder. Via Cairoli (Strada Nuovissima) sluit erop aan en Via Balbi verbindt de paleizen met station Principe en universiteitsgebouwen. Alles ligt op loopafstand, met onderweg cafés en kleine pleinen voor een espresso.
Hoogtepunten die je niet wilt missen
Palazzo Rosso, Palazzo Bianco en Palazzo Doria Tursi (Musei di Strada Nuova): drie buren op Via Garibaldi met kunst van de 15e tot de 18e eeuw, statige trappen en intieme stadstuinen. Reken samen al snel anderhalf tot twee uur.
Palazzo Reale (Via Balbi): koninklijke zalen, galerijen, een balzaal en een uitzichtsterras naar de haven. Een perfecte mix van kunst en levensstijl aan zee.
Palazzo Spinola di Pellicceria: een verfijnd stedelijk paleis met galerij en keukens; je ziet hoe een Genuese familie werkelijk leefde.
Palazzo Nicolosio Lomellino (Via Garibaldi): beroemd om façadefresco’s en een verrassende tuin op verschillende niveaus. Check ter plekke of het open is; tijden wisselen.
Architectuur: hoe je kijkt als een local
Let op de binnenhoven met zuilengangen, de marmeren traplopen die in één beweging naar de piano nobile leiden en het spel van licht op stucwerk en goud. Aan de straatzijde zie je vaak geschilderde architectuur die diepte suggereert. Veel paleizen hebben ook een tuin of terras achter de gevel, stil en groen midden in de stad.
Rolli Days: twee keer per jaar extra magie
Tijdens de Rolli Days (meestal in mei en oktober) gaan normaal gesloten huizen open met rondleidingen door gidsen en studenten. Het is de makkelijkste manier om veel paleizen in korte tijd te zien. Populaire tijdsloten raken snel vol; reserveren is verstandig.
Routevoorstel: een halve tot hele dag
Ochtend: start op Via Garibaldi bij Palazzo Rosso, Bianco en Doria Tursi. Pauzeer voor koffie op een zijplein.
Middag: wandel via Via Cairoli richting Via Balbi en bezoek Palazzo Reale. Stap daarna even de caruggi in (de smalle stegen) voor sfeer en focaccia.
Extra tijd: voeg Palazzo Spinola of Palazzo Lomellino toe, afhankelijk van openstelling en interesse in kunst of tuinen.
Praktische info: tickets, tijden en toegankelijkheid
Tickets: de Musei di Strada Nuova werken vaak met een combinatieticket; Palazzo Reale heeft eigen kaartjes. Rolli Days hebben aparte reserveringen. Koop online in drukke periodes.
Openingstijden: wisselen per paleis en seizoen. Op maandag zijn sommige musea gesloten. Check de dagkalender kort voor vertrek.
Toegankelijkheid: veel paleizen hebben trappen; steeds vaker zijn er liften of alternatieve routes. Vraag bij de balie naar de beste toegang.
Beleving en sfeer
Dit is geen steriel museumcircuit: je loopt door echte stadshuizen die ooit vol ontvangsten en muziek zaten. Je hoort op de binnenhof soms alleen je voetstappen en het water in een fontein, terwijl buiten de stad bruist. De contrasten maken Genua verslavend: ruige stegen, verfijnde paleisinterieurs, zeegeur in de lucht.
Fototips
De binnenhof is je beste vriend: fotografeer omhoog voor ritme van bogen en balkons. Op Via Garibaldi werken diagonale shots goed om diepte te maken. Binnen kies je voor details (handgrepen, frescohoeken, traptreden). Rond gouden uur krijgen de gevels warme tinten en zie je de trompe-l’oeil het mooist.
Eten en pauzes in de buurt
Voor espresso en zoet ga je naar de cafés net buiten Via Garibaldi. Zin in iets typisch? Probeer focaccia genovese of pesto-gerechten in de trattoria’s richting de caruggi. Op warme dagen is een gelato-stop richting Piazza De Ferrari ideaal.
Handige tips
- Begin vroeg op Via Garibaldi om drukte en felle zon te vermijden.
- Reserveer populaire plekken en Rolli Days tijdsloten vooraf.
- Draag comfortabele schoenen; stegen en hofvloeren zijn vaak ongelijk.
- Combineer musea met korte caruggi-omwegen voor sfeer en snacks.
- Vraag bij elke balie naar het plattegrondje met open paleizen van die dag.
- Plan 2 tot 4 uur voor Musei di Strada Nuova; met Palazzo Reale wordt het een volle halve dag.
FAQ
Wat betekent “Rolli”? Het zijn de historische lijsten van particuliere paleizen die staatsgasten ontvingen in de tijd van de Republiek Genua.
Hoeveel zijn er te zien? Een deel is museum, een deel blijft privé. Langs de Strade Nuove vind je de bekendste en best toegankelijke.
Wanneer zijn Rolli Days? Meestal twee keer per jaar, vaak in mei en oktober, met extra openstellingen en gidsen.
Is alles op loopafstand? Ja. Via Garibaldi, Cairoli en Balbi liggen dicht bij elkaar; reken op korte wandelingen tussen de paleizen.
Mag ik fotograferen? Buiten vrijwel altijd; binnen verschilt het per paleis. Vraag even na en vermijd flits.
Samengevat
De Palazzi dei Rolli laten je in één stadswandeling zien hoe Genua rijkdom, smaak en gastvrijheid tot kunst verhief.
Met hun stadspaleizen, binnenhoven en musea vormen ze een compacte, onvergetelijke route door de ziel van de stad.