De basiliek van Sint-Antonius in Padua, door iedereen kortweg “il Santo” genoemd, is een van de grote pelgrimsplekken van Italië. Je herkent haar aan de acht koepels en de twee slanke klokkentorens die aan het oosten doen denken. Binnen wisselen Romaans, gotiek en Byzantijnse accenten elkaar af. Hier liggen de relieken van Sint-Antonius en schitteren meesterwerken van Donatello.
Waarom de basiliek bijzonder is
De bouw begon kort na de dood van Antonius, in de 13e eeuw, en groeide uit tot een mix van stijlen die wonderlijk goed samenvalt. Op het hoogaltaar zie je bronzen beelden en reliëfs van Donatello, een sleutelstuk voor de vroege renaissance. Voor de basiliek, op Piazza del Santo, staat zijn beroemde ruiterstandbeeld van Gattamelata. In de kapellen ontdek je fresco’s uit de 14e eeuw en een rijkdom aan marmer, hout en brons.
Wat je zeker wilt zien in de basiliek
Kapel van Sint-Antonius en de relieken
De tombe van de heilige ligt in de Kapel van Sint-Antonius. Even verderop, in de Schatkamerkapel, worden de beroemde relieken bewaard, waaronder de tong, een deel van de kaak en de stembanden. Gelovig of niet, de zorg waarmee alles is vormgegeven, maakt indruk.
Het hoogaltaar van Donatello
Rond het koor staat de bronzen altaargroep van Donatello met heiligenbeelden en mirakel-reliëfs van Antonius. Let op houdingen, plooien en gezichten: je ziet hoe de beeldhouwer mensen van vlees en bloed maakte in brons.
Kloosters en Magnolia-chiostro
Neem een moment in de kloosters rond de basiliek, zoals de Chiostro della Magnolia. Tussen arcaden en groen vind je rust, zichtlijnen naar de koepels en plekje voor een adempauze.
Rondom het plein: fresco’s en meer
Links van de basiliek ligt de Scuola del Santo, waar je een cyclus van 16e-eeuwse fresco’s ziet met vroege werken van Titiaan over de mirakels van Sint-Antonius. Ernaast staat het Oratorio di San Giorgio met 14e-eeuwse fresco’s (UNESCO) van Altichiero en tijdgenoten. Samen vormen ze een compacte les kunstgeschiedenis op loopafstand van de kerk.
Zo beleef je “il Santo” het best
Kom vroeg in de ochtend. Het plein is dan stil, de steen koel en binnen valt het licht zacht op pilaren en marmer. Begin bij de tombe, loop via het hoogaltaar naar de Schatkamerkapel en sluit af in de kloosters. Ga daarna even naar buiten om Donatello’s Gattamelata van dichtbij te zien; het silhouet tegen de gevel is een klassieker.
Feestdag en sfeer
Op 13 juni, de feestdag van Sint-Antonius, kleurt de wijk in banieren en is er een grote processie. De dagen eromheen is het drukker, maar ook heel bijzonder. Wil je de dagelijkse devotie voelen zonder massa’s, kies dan een doordeweekse ochtend.
Praktische tips
Ligging De basiliek staat aan Piazza del Santo, op circa 15 minuten lopen van Prato della Valle en het historisch centrum.
Toegang De kerk is meestal dagelijks open. Tijdens vieringen is fotograferen beperkt en blijven sommige zones gesloten. Toegang is gratis; voor Scuola del Santo en Oratorio di San Giorgio geldt doorgaans een klein ticket.
Kleding Bedekte schouders en een rustige toon worden gewaardeerd. Het is een levend heiligdom, geen museum.
Duur Reken 45 tot 90 minuten voor basiliek en kloosters. Met Scuola en Oratorio erbij heb je makkelijk 2 tot 3 uur nodig.
Toegankelijkheid De hoofdroutes zijn drempelarm. Oude vloeren kunnen ongelijk zijn; volg de aangegeven paden.
Architectuur in één oogopslag
Stijl Mengvorm van Romaans, gotiek en Byzantijns, herkenbaar aan de acht koepels en de slanke torens.
Periode Start 13e eeuw; latere toevoegingen in de 14e tot 17e eeuw geven de huidige gelaagdheid.
Buitenzijde Baksteen, arcaden, balkons en een breed front dat de koepels en torens maskeert tot je de zijkant ziet.
Route-idee: een middag rond Piazza del Santo
Begin in de basiliek, pauzeer in de chiostro, bezoek de Scuola del Santo en wandel het Oratorio di San Giorgio binnen. Sluit af met een espresso onder de bomen van het plein of loop door naar Prato della Valle voor een brede stadsblik.
Veelgestelde vragen
Is dit de kathedraal van Padua? Nee. Het is een pontificale basiliek en heiligdom; de kathedraal van het bisdom is de Duomo in het centrum.
Mag ik fotograferen? Meestal zonder flits en buiten vieringen. Respecteer de aanwijzingen ter plekke.
Wat mag ik niet missen? De tombe, het hoogaltaar van Donatello, de relieken in de schatkamer en de Gattamelata op het plein.
Wanneer is het rustigst? Doordeweeks in de ochtend. Rond 13 juni en in de zomermaanden is het drukker.