De Valle dei Templi in Agrigento is de beroemdste tempelvallei van Sicilië. Je wandelt langs Dorische zuilen, kijkt uit over heuvels vol olijfbomen en ruikt sinaasappelbloesem in de Kolymbethra. Officieel is het een UNESCO-werelderfgoed en een van de grootste archeologische parken van Italië. En leuk detail: de tempels staan niet in een dal maar op een lange kam van heuvels net buiten de stad.
Waarom de Valle dei Templi in Agrigento je raakt
Je staat hier midden in de erfenis van de Griekse stad Akragas (Agrigento). De site beslaat ongeveer 1.300 hectare en groepeert een reeks Dorische tempels, necropolissen en stadsresten in een ruig mediterraan landschap. Het is groots, maar leesbaar: een slingerend pad, steeds nieuwe kijklijnen en veel plekken om even stil te staan.
Hoogtepunten in de tempelvallei
Tempel van Concordia: het icoon. Gebouwd in de 5e eeuw v.Chr. en uitzonderlijk goed bewaard. In de 6e eeuw werd de tempel omgevormd tot een christelijke basiliek, wat de stenen door de eeuwen heen heeft gered. Wandel de colonnade rond voor het mooiste licht in de late namiddag.
Tempel van Hera (Giunone): rond 450 v.Chr. en mogelijk beschadigd bij de Karthaagse plundering van 406 v.Chr.. De traditionele toewijzing aan Hera is gebaseerd op een oude mislezing van Plinius. Zonsondergang vanaf dit hoogste punt van het park is goud waard.
Tempel van Herakles (Ercole): de oudste tempel van de vallei, eind 6e eeuw v.Chr.. Acht opgerichte kolommen tonen de schaal van het oorspronkelijke gebouw.
Tempel van Zeus Olympios (Olympeion): een reus met een plattegrond van ca. 112,7 x 56,3 m, waarschijnlijk begonnen na de overwinning bij Himera in 480 v.Chr. Bijzonder zijn de telamonen, bijna 8 m hoge stenen reuzen die de architraaf droegen. In 2024 is in het park een telamoon weer rechtop gepresenteerd; een ander staat in het archeologisch museum.
Tempel van Castor en Pollux (Dioscuri): het fotogenieke hoekfragment met vier kolommen is een 19e-eeuwse reconstructie uit blokken van verschillende gebouwen. Toch is het hét symbool op veel ansichtkaarten.
Tomba di Terone: geen tombes van de tiran, maar een Romeins funerair monument bij de necropolis van Giambertoni, vlakbij de Tempel van Herakles.
Giardino della Kolymbethra (FAI): citrus, eeuwenoude olijfbomen en schaduwrijke paden in een natuurlijke kom midden in de vallei. Historische waterwerken voedden hier ooit een groot bassin. Een heerlijke pauze op warme dagen.
Valle dei Templi Agrigento: praktische info
Ingangen en parkeren: er zijn twee hoofdpunten. Bovenaan bij de Tempio di Giunone (Via Panoramica dei Templi) en beneden bij Porta V in contrada Sant’Anna (Via Caduti di Marzabotto). Beide hebben een ticketkassa en parkeergelegenheid.
Zo kom je er: vanuit Agrigento-stad rijden stadsbussen vanaf Piazzale Rosselli en het station. Neem bij voorkeur lijn 2/ naar de ingang bij Giunone, loop heuvelaf door het park en pak bij de lage uitgang lijn 1 terug.
Loopafstanden: het park is langgerekt, van ingang tot ingang ongeveer 2 km. Enkel heen is prima te doen; heen-en-weer kom je al snel op 4–5 km. Draag stevige schoenen en neem water mee.
Avondopenstelling: in de zomermaanden zijn er regelmatig avondbezoeken met sfeervolle verlichting, bijvoorbeeld in 2024 en opnieuw aangekondigd voor zomer 2025. Check altijd de actuele data.
Plan je route: zo zie je alles zonder stress
Start boven bij Giunone, volg de Via Sacra naar Concordia en daal af langs de necropolis naar Herakles en de ruïnes van Zeus. Sluit af bij Porta V. Onderweg kun je een lus maken naar de Kolymbethra voor schaduw en citrusgeur. Dit is de meest logische lijn met weinig klimwerk.
Beste tijd om te gaan
Voorjaar: februari en maart zijn favoriet vanwege de amandelbloesem en het festival Sagra del Mandorlo in Fiore (in 2025 van 8 tot 16 maart). Licht is zacht, temperaturen zijn mild.
Zomer: warm, maar met avondopenstellingen is het heerlijk fotograferen in het gouden uur. Neem water, zonnehoed en zonnebrand mee.
Herfst en winter: rustiger, vaak heldere vergezichten. Bij wind voelt het op de kam frisser dan in de stad; laagjes werken altijd.
Praktische tips ter plekke
Tickets: koop ter plekke bij een van de twee kassa’s; combi’s met het Museo Archeologico Pietro Griffo zijn vaak mogelijk. Voor exacte prijzen en tijden raadpleeg de officiële kanalen.
Museum must-see: in het Griffo-museum zie je een telamoon op ware grootte en modellen van de tempels. Zo begrijp je pas echt de schaal van het Olympeion.
Veilig en slim: blijf op de paden, klim niet op de stenen en neem pauzes in de Kolymbethra of bij een kiosk. In hoogseizoen is ochtend of laat in de middag het meest ontspannen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel tijd heb ik nodig voor de Valle dei Templi?
Reken 2–3 uur voor de hoofdroute van Giunone naar Porta V. Loop je heen-en-weer of maak je extra lussen, dan zit je aan 4–5 km wandelen.
Kan ik met de bus van de ene naar de andere ingang?
Ja. Start bij Giunone met bus 2/, wandel door het park en neem aan de lage uitgang bus 1 terug naar de stad.
Mag ik de tempels in?
Je loopt er omheen en soms tussen de zuilen door, maar het interieur is normaliter niet toegankelijk. Uitzonderingen zijn zeldzaam. Het beleven van de tempels gebeurt vooral buiten, in het landschap.
Wat is er nieuw bij de Tempel van Zeus?
In 2024 is een telamoon (bijna 8 m hoog) opnieuw verticaal opgesteld in het park, naast het exemplaar in het museum. Indrukwekkend om van dichtbij te zien.
Samengevat
De Valle dei Templi is geen klassieke ruïne, maar een levend landschap: een kam met tempels, wind in de olijven en citrusgeur in de diepten van de Kolymbethra. Begin boven, daal rustig af, pak de bus terug en laat de tempelvallei zijn werk doen. Simpel plan, groot effect.