Het Kasteel van Udine (Italiaans: Castello di Udine) troont boven de stad op een groene heuvel en is vandaag het huis van de stedelijke musea. Vanaf het terras kijk je over daken richting de Alpen, terwijl beneden de Venetiaanse elegantie van Piazza Libertà glanst. Een fijne mix van kunst, geschiedenis en uitzicht in één compact bezoek.
Wat en waar is het Kasteel van Udine?
Het kasteel staat op de kasteelheuvel, midden in het historisch centrum. Boven vind je de Civici Musei en het grote plein van het complex; het officiële adres is Piazzale del Castello 1. Hier start jouw rondje door zalen, loggia’s en het panorama rondom de stad.
Korte geschiedenis: van aardbeving tot parlementszaal
De middeleeuwse vesting op de heuvel werd zwaar getroffen door de aardbeving van 1511. De heropbouw van het huidige kasteel begon in 1517 naar ontwerp van Giovanni Fontana en werd vervolgens aangepast en voortgezet door Giovanni da Udine, leerling van Rafaël. In deze fase ontstond ook de monumentale Salone del Parlamento, waar eeuwenlang het parlement van Friuli bijeenkwam.
Legende en archeologie van de heuvel
Volgens de legende liet Attila de Hun een heuvel opwerpen om de brand van Aquileia te zien. Mooi verhaal, maar onderzoek toont iets anders: de kasteelheuvel is kunstmatig en dateert uit de bronstijd, grofweg 3.000–3.500 jaar geleden. Zo wandel je hier letterlijk op een prehistorisch monument, later hergebruikt door de stad.
Kasteel van Udine: wat je ziet
Het kasteel herbergt de Civici Musei del Castello. Tot de vaste collecties behoren de Galleria d’Arte Antica, het Museo Archeologico, het Museo del Risorgimento en het Museo Friulano della Fotografia. De opstellingen combineren klassieke zalen met moderne media en wisselende expo’s.
Salone del Parlamento
Mis de Salone del Parlamento niet: een indrukwekkende zaal waar het historische parlement van Friuli vergaderde. Houten plafonds, ceremonieel formaat en zichtlijnen die de macht van de plaats in de regio voelbaar maken.
Panorama en de route via Piazza Libertà
Het uitzicht boven is weids: daken van Udine, met bij helder weer silhouetten van de Carnische en Julische Alpen. Beneden, aan de voet van de heuvel, ligt Piazza Libertà, de elegante stadszaal met de Loggia del Lionello, de Loggia en Tempietto di San Giovanni en de Torre dell’Orologio (1527) van Giovanni da Udine. Via de poort Arco Bollani (ontwerp Palladio, 1556) loop je de helling naar het kasteel op.
Praktische info: openingstijden, tickets en adres
Openingstijden: de Musea van het Kasteel zijn meestal open dinsdag t/m zondag 10:00–18:00 en maandag gesloten (laatste toegang vaak 17:30). Tijden kunnen per seizoen of evenement afwijken; check vlak voor vertrek de officiële pagina.
Tickets: dagticket voor de musea van het kasteel; je koopt het bij de kassa of online via de kanalen van de Civici Musei. Voor groepen is reserveren handig.
Adres: Piazzale del Castello 1, Udine. Hier starten ook rondleidingen en tijdelijke tentoonstellingen.
Bezoektips: zo haal je het meeste uit je tijd
Plan 90 tot 120 minuten voor zalen én uitzicht. Begin beneden op Piazza Libertà, loop via de Arco Bollani omhoog, bezoek eerst de Salone del Parlamento en eindig met het panorama buiten. In de lente en het najaar is het licht vaak het mooist; middenzomer kan warm en druk zijn, vooral in het weekend.
Toegankelijkheid
De klim naar het kasteel gaat via een hellende weg met enkele trappen. Binnen variëren de vloeren en drempels; er zijn delen waar een lift ontbreekt. Reis je met kinderwagen of beperkte mobiliteit, plan dan rustig de route en informeer vooraf bij de musea.
Een kort rondje in de buurt
Combineer het kasteel met een wandeling door Via Mercatovecchio en een bezoek aan het Duomo-complex of de Gallerie del Tiepolo in het aartsbisschoppelijk paleis. Zo proef je de lagen van Udine op één middag.
Eten en drinken: Friuliaans comfortfood
Trakteer jezelf na afloop op frico (kaas-aardappel), een bord cjalsons of een plankje met Prosciutto di San Daniele. Een glas Friulano of Ribolla Gialla past er heerlijk bij. Tafels vind je aan Piazza Libertà en in de zijstraten richting Mercatovecchio.
Veelgestelde vragen
Hoe kom je boven? Te voet via het Arco Bollani of de helling aan de kasteelkant. Het is een korte maar stevige klim.
Is het kasteel een museum? Ja, het complex huisvest de Civici Musei met o.a. archeologie, kunst en fotografie.
Zien je ook de Alpen? Bij helder weer wel: je herkent de lijnen van de Carnische en Julische Alpen aan de horizon.
Kort samengevat: het Kasteel van Udine geeft je kunst, geschiedenis en uitzicht in één. Kom via Piazza Libertà, bezoek de Salone del Parlamento, pak de musea mee en geniet boven van het panorama.