Piazza Matteotti in Udine is zo’n plek waar je binnen 2 minuten denkt: oké, hier wil ik even blijven. Dit plein is niet het grootste van de stad, maar wel het meest menselijk: terrassen, zachte kleuren, arcades en een kerkgevel met een klok die je vanzelf naar boven laat kijken. En het leukste? Bijna iedereen in Udine noemt het nog steeds Piazza San Giacomo. Dat zegt eigenlijk alles: dit is een plein met een eigen identiteit, niet alleen een naam op Google Maps.
In deze gids ontdek je wat je precies ziet op Piazza Matteotti, waarom het zo’n fijne stop is tijdens je citytrip Udine en hoe je het slim combineert met de rest van het centrum. Alles in een tempo dat past bij Friuli: rustig, smaakvol en zonder gedoe.
Piazza Matteotti Udine: wat is het precies?
Piazza Matteotti ligt midden in het historische centrum van Udine en is al eeuwenlang een plek van handel en ontmoetingen. Het plein stond vroeger bekend als Piazza delle Erbe (kruidenplein) en ook als Mercatonuovo, wat je kunt zien als “nieuwe markt”. Vandaag merk je die oorsprong nog steeds: hier voelt Udine levend, niet als een decor.
De bijnaam Piazza San Giacomo komt van de kerk aan het plein: Chiesa di San Giacomo Apostolo. Die kerk bepaalt het gezicht van de plek. Maar net zo belangrijk zijn de huizen eromheen: middeleeuwse palazzi met arcades en hier en daar nog sporen van fresco’s op de gevels. Je staat dus letterlijk tussen verschillende eeuwen, terwijl iemand naast je gewoon een cappuccino bestelt.
Waarom je Piazza Matteotti echt wil bezoeken
Udine is een stad die je niet overweldigt, en dat is precies de charme. Piazza Matteotti is daar het perfecte voorbeeld van: het voelt direct toegankelijk, alsof je er vanzelf bij hoort.
Dit maakt het plein zo’n aanrader:
1) Het is het dagelijkse Udine. Overdag kom je er voor de markt en de wandeling, ’s Avonds voor terrassen en het zachte geroezemoes onder de arcades.
2) Je ziet veel in een kleine ruimte. Kerk, fontein, historische zuil, palazzi en die typische Friuliaanse sfeer die net iets rustiger is dan in de grote kunststeden.
3) Het is een topstartpunt. Vanaf hier loop je in enkele minuten naar Udine’s andere publiekslieveling: Piazza Libertà, vaak genoemd als een van de mooiste Venetiaans aandoende pleinen van Noord-Italië.
Wat je ziet op het plein
Het mooie van Piazza Matteotti is dat je geen route nodig hebt. Je hoeft alleen maar langzaam rond te draaien. Toch helpt het om te weten waar je op moet letten, want de details zijn hier de echte show.
Chiesa di San Giacomo Apostolo
De San Giacomo-kerk begon als een kapel die in 1378 werd gebouwd in opdracht van de Confraternita dei Pellicciai, een broederschap van bontwerkers. Later werd ze uitgebreid. De huidige gevel is vooral herkenbaar door het werk uit 1525 van Bernardino da Morcote. Boven het portaal zit de klok, en daarboven zie je de klokkencel met een tweelingboog, wat de gevel iets lichts geeft.
Tip: ga niet alleen voor de gevel. Loop ook een stukje langs de zijkant van de kerk. Dan merk je pas hoe de kerk het plein “afsluit” en tegelijk open laat, omdat het plein zelf breed en overzichtelijk blijft.
De fontein in het midden
In het centrum staat een fontein uit de 16e eeuw (gedateerd rond 1543). Het is precies zo’n element dat een plein samenbindt: mensen spreken af “bij de fontein”, kinderen lopen eromheen, en jij gebruikt het als ankerpunt voor je foto’s. Het plein zelf ligt bovendien op een verhoogd deel met een stenen basis, waardoor het midden extra “podiumgevoel” krijgt.
De zuil met de Madonna
Ook in het midden zie je een zuil uit 1487 met bovenop een beeld van de Maagd Maria. Dit is zo’n typisch Italiaans plein-detail dat je in eerste instantie bijna mist, omdat je blik naar de kerk en de terrassen trekt. Maar als je het eenmaal ziet, snap je ineens hoe oud de rituelen van deze plek zijn: markt, geloof, ontmoeting, alles in dezelfde vierkante meters.
De palazzi en arcades rond het plein
Rond Piazza Matteotti staan historische gebouwen die je het best beleeft door onder de portici (arcades) te lopen. Je ziet er oude gevels met soms nog sporen van beschildering. Het voelt een beetje alsof Udine je fluistert: “Kijk rustig, ik loop niet weg.”
En praktisch: de arcades zijn je redding bij regen of felle zon. In Friuli kan het in de zomer warm worden, en dan is schaduw geen luxe maar een strategie.
De sfeer: markt overdag, terrasleven later
Piazza Matteotti heeft een dubbel karakter. Overdag is het een plek waar je makkelijk lokale energie oppikt. Er is vaak marktactiviteit, en je ziet meer boodschappenmensen dan toeristen. Dat maakt het leuk als je Udine “echt” wil proeven.
Later op de dag schuift het plein richting aperitivo. Je merkt dat niet aan luide muziek, maar aan kleine dingen: glazen op tafel, mensen die langer blijven zitten, en dat typische Italiaanse moment waarop de stad even pauze neemt om bij te praten. Als je Udine maar kort bezoekt, probeer dit plein dan minstens één keer te zien in de late namiddag of vroege avond.
Beste moment om te gaan
’s Morgens is het plein vaak op z’n mooist voor foto’s: rustig, zacht licht, en je kunt de gevels zonder drukte pakken. Late namiddag is ideaal voor sfeer: je ziet het plein veranderen van “dagelijks leven” naar “ontspannen uitgaan”.
In de zomermaanden kan het midden van de dag warm aanvoelen. Dan is het slim om het plein als schaduwstop te gebruiken: loop onder de portici, drink iets fris, en bewaar je langere wandelstukken voor later.
Fototips die altijd werken
1) Zet de kerk als achtergrond. Fotografeer vanaf het midden richting de San Giacomo-kerk. De fontein of de Madonna-zuil geeft je voorgrond, de gevel je context.
2) Gebruik de arcades als kader. Ga onder de portici staan en laat het plein “openvallen” in je beeld. Dat geeft diepte en een typisch Italiaans gevoel.
3) Maak ook detailshots. Een stuk steenwerk, een klok, een stuk fresco, een espresso op een tafeltje. Dat zijn later vaak de foto’s die je reisgevoel terugbrengen.
Hoe je Piazza Matteotti slim combineert met de rest van Udine
Udine is compact, dus je kunt heel makkelijk een fijne wandeling maken zonder dat je constant op je telefoon moet kijken.
Route-idee van 1 tot 2 uur
Start op Piazza Matteotti met koffie of een snelle rondgang. Loop daarna richting Piazza Libertà, met zijn Venetiaanse uitstraling en monumentale gebouwen. Vanaf daar kun je kiezen: of je gaat door richting het Castello di Udine voor uitzicht, of je duikt weer het centrum in voor winkels en kleine straatjes.
Tip: plan niet te strak. Udine is juist leuk als je jezelf toestaat om even af te slaan voor een bakker, een wijnbar of een rustige zijstraat.
Eten en drinken rond het plein
Rond Piazza Matteotti zit je goed voor eenvoudige, lekkere stops. Denk aan koffie aan de bar, een stuk focaccia of iets zoets. En als je aan aperitivo doet: bestel een glas Friuliaanse wijn en neem de kleine hapjes erbij alsof je dat al jaren zo doet. Niemand die je raar aankijkt.
Als je nieuwsgierig bent naar lokale smaken, houd dan je ogen open voor termen als “frico” of “prosciutto di San Daniele” op menu’s in de buurt. Je hoeft niet meteen een culinair plan te hebben. Dit is zo’n plein waar je vanzelf iets lekkers tegenkomt.
Praktische tips
Hoe kom je er? Vanaf station Udine loop je in ongeveer 10 tot 15 minuten naar het centrum. Het is een prettige wandeling met steeds meer historische sfeer naarmate je dichterbij komt.
Toegankelijkheid: het plein is vlak, maar zoals vaak in Italiaanse centra heb je bestrating en kleine oneffenheden. Comfortabele schoenen blijven een goed idee.
Hoe lang plan je? Voor het plein zelf: 30 tot 60 minuten is perfect. Wil je rustig zitten en mensen kijken? Dan kun je hier met gemak 2 uur “per ongeluk” kwijt zijn.
Kort samengevat
Piazza Matteotti, oftewel Piazza San Giacomo, is het plein waar Udine het meest zichzelf is: een marktplein met geschiedenis, een kerkgevel die je blik omhoog trekt, een fontein en Madonna-zuil in het midden en arcades waar je graag onder blijft hangen. Als je Udine wil begrijpen in 1 plek, begin dan hier. En doe het zoals de locals: langzaam.