Stadspaleis Fugger-Galasso in Trento, in het Italiaans “Palazzo Fugger-Galasso”, is zo’n plek waar je even vertraagt. Je staat voor een strakke renaissancistische gevel, loopt een hoge poort door en staat plots in een stille binnenplaats met een stenen put. Het stadspaleis, ooit het pronkstuk van de machtige Fugger, vertelt je in een paar stappen over rijkdom, smaak en een hardnekkige legende. Dit is een compacte stop in de binnenstad, maar perfect om te koppelen aan een wandeling langs de andere paleizen van Trento.
Wat is het stadspaleis Fugger-Galasso?
Het is een monumentaal stadspaleis in het historische centrum van Trento, aan Via Manci 5. In de 17e eeuw kreeg het de bijnaam “Palazzo del Diavolo”, het Duivelspaleis, vanwege een verhaal dat hier al generaties rondzingt. De bouw en het uiterlijk markeren mooi de overgang van renaissance naar vroege barok in de stad.
Waarom je hier even stopt
1) Architectuur van dichtbij: je kunt de gevel en details letterlijk op armlengte bekijken, zonder ticket of wachtrij. 2) Binnenplaats met sfeer: even weg uit de drukte, met zicht op balkons, pilasters en de centrale put. 3) Een goed verhaal: de duivelslegende maakt je bezoek net wat spannender en is leuk om door te vertellen.
Korte geschiedenis
De opdrachtgever was Georgio (Giorgio) Fugger, telg van de beroemde Duitse bankiersfamilie. Rond 1600 liet hij hier een representatieve residentie bouwen voor zichzelf en zijn vrouw Elena Madruzzo. De ontwerptekeningen worden toegeschreven aan de Brescianer architect-schilder Pier Maria (Pietro Maria) Bagnadore. En er kwam tempo in: de snelle bouw zou later de basis vormen voor de legende dat hier bovennatuurlijke hulp aan te pas kwam.
In de eerste helft van de 17e eeuw kwam het complex in handen van Mattia Galasso van Castel Campo, generaal in dienst van de Habsburgers. Hij liet aan de straatzijde wijzigingen uitvoeren, waaronder het monumentale portaal met balkon en halfzuilen met Korinthische kapitelen. Later, in de Napoleontische tijd, kreeg het gebouw tijdelijke functies als hospitaal, kazerne en graandepot. Vandaag huisvest het pand woningen en kantoren, maar de gevels en het hof zijn voor jou als bezoeker alsnog interessant om te zien.
Architectuur lezen: waar let je op?
Gevelcompositie: de lange straatgevel wordt ritmisch geleed door hoge pilasters en een stoere, licht uitkragende kroonlijst. Het onderste register is bekleed met natuursteenplaten die een rustica-effect geven; daarboven krijg je gepleisterde vlakken met hoge vensters en gekroonde vensteromlijstingen.
Het portaal: stop bij de entree met het balkon erop. De combinatie van zware latei, consoles en de Korinthische halfzuilen geeft dat typische, plechtige stedelijke karakter dat je in Trento vaker ziet.
De hoeken: aan de uiteinden herken je de massa van voormalige torenvolumes. Ze kaderen de façade en vertellen dat dit ooit een heel stadsblok bepaalde, niet slechts een enkel huis.
Binnenplaats: via de poort sta je op een hof met put en zware pijlers. Het is een mooi voorbeeld van hoe wooncomfort en representatie samenkomen in een Trentino-stadspaleis.
Kapel: in de linkervleugel bevindt zich de kapel van de martelaren van Anaunia, gewijd aan San Sisinio. De stucdecoraties en schilderingen worden in verband gebracht met Bagnadore en dateren uit het begin van de 17e eeuw. De kapel heeft een eigen ingang aan Via Alfieri en is niet standaard geopend voor publiek, maar het bestaan ervan maakt het verhaal van het palazzo compleet.
De legende van het Duivelspaleis
Volgens de legende wilde de jonge Fugger trouwen met een edelvrouw uit het machtige huis Madruzzo. Haar familie zou alleen instemmen als hij in recordtijd een waardige residentie in de stad neerzette. De wanhopig verliefde bankier sloot daarop een pact met de duivel: in ruil voor zijn ziel zou het palazzo in één nacht verrijzen. Sindsdien draagt het de bijnaam “Palazzo del Diavolo”. Dat is natuurlijk folklore, maar het zegt veel over hoe spectaculair snel en ambitieus de bouw destijds werd ervaren.
Wat kun je er nu concreet doen?
Korte kijkstop: neem 10 tot 20 minuten om de gevel te bekijken en even het hof in te lopen. Let op de vensterdetails en het balkon boven het portaal.
Fototips: fotografeer het portaal recht van voren voor symmetrie, of ga iets schuin staan om diepte in de reeks vensters te krijgen. Op een heldere dag vormt de bergkam achter Trento een mooi contrast met de warme steenkleur.
Mini-wandeling: start bij Piazza Duomo, wandel langs de frescofaçades van Via Belenzani en sla linksaf Via Manci in. Na je stop bij Fugger-Galasso loop je door naar Castello del Buonconsiglio voor kunst en uitzicht. Alles ligt op loopafstand.
Praktisch en toegankelijkheid
Toegang: je bekijkt het paleis van buiten en vanaf de binnenplaats. Respecteer dat het gebouw bewoond en in gebruik is. De binnenplaats is doorgaans overdag te betreden; het eigenlijke interieur is niet toegankelijk voor bezoekers.
Adres: Via Manci 5, historisch centrum Trento. Dichtbij het Teatro Sociale en enkele minuten lopen van Piazza Duomo.
Toegankelijkheid: het hof heeft een kinderkopjes-bestrating. De poort is smal naar historische maatstaven, met direct daarna een korte, vrij steile oprijplaat. Een gereserveerde parkeerplaats voor mensen met een beperking ligt op korte afstand aan dezelfde straat. Neem bij onzekerheid iemand mee die even kan assisteren in de doorgang.
Wanneer ga je?
Het stadspaleis kun je het hele jaar bezoeken als onderdeel van je stadswandeling. In het voorjaar is het licht zacht en fris; in de zomermaanden is de schaduw van Via Manci welkom. In de herfst kleurt de stad warm, in de winter geeft het lage licht veel reliëf in het metselwerk. Voor foto’s is de late ochtend of namiddag vaak prettig.
Context: wie waren de Fugger en wie was Galasso?
Fugger is de naam van een bankiersdynastie uit Augsburg, die in de 16e en 17e eeuw handelsroutes en politiek meebepaalde tussen de Alpen en de Middellandse Zee. Hun aanwezigheid in Trento hing samen met de strategische ligging tussen het noorden en Venetië. Mattia Galasso, die het complex later verwierf, was een veldmaarschalk in Habsburgse dienst en liet het palazzo verfraaien in de smaak van zijn tijd.
In de buurt niet missen
Castello del Buonconsiglio: het grootste monument van de stad met musea en fresco’s, op korte loopafstand.
Piazza Duomo en Cattedrale di San Vigilio: het hart van Trento met fontein, loggia’s en middeleeuwse torens.
Via Belenzani: parade van stadspaleizen met beschilderde façades. Perfect om je wandeling te beginnen of te eindigen.
FAQ
Hoeveel tijd heb je nodig?
Reken op 10 tot 20 minuten voor een korte stop. Voeg 60 tot 90 minuten toe als je Buonconsiglio en Piazza Duomo meeneemt.
Is er entree?
Nee, de buitenzijde en de binnenplaats bekijk je gratis. Houd rekening met bewoners en kantoren en blijf op de gemarkeerde delen.
Kun je de kapel bezoeken?
De kapel is meestal gesloten en heeft een aparte ingang. Als je geluk hebt bij een openstelling of rondleiding, zie je 17e-eeuwse stucdecoraties die de moeite waard zijn.
Kortom: het stadspaleis Fugger-Galasso is geen groot museumbezoek, maar een sfeervolle, historische tussenstop met een sterk verhaal. Ideaal om architectuur te proeven en je route door Trento nét wat rijker te maken.