Plein Trento en Trieste is het kloppende hart van Monza. Je staat hier tussen lokale bewoners, op een historisch toneel dat eeuwenlang markt en ontmoetingsplek was. De officiële Italiaanse naam is “Piazza Trento e Trieste”, maar in deze gids gebruiken we steeds het Nederlandse woord plein zodat alles meteen duidelijk is.
Waarom je dit plein wilt zien
Op het eerste gezicht is Plein Trento en Trieste een grote, open ruimte met een bronzen beeldgroep op een verhoogd talud. Maar wie even blijft, ontdekt gelaagde geschiedenis, fraaie burgerlijke architectuur en een ontspannen dagelijkse sfeer. Het plein is een handig startpunt voor je wandeling door het centrum en ligt op een paar minuten lopen van de Duomo en het Arengario.
Plein Trento en Trieste: wat je moet weten
De plek waar je nu staat heette in de middeleeuwen Pratum Magnum, letterlijk de grote weide. Hier werden markt en de traditionele Sint-Jan-kermis gehouden. Vandaag is het plein strak bestraat, met subtiele motieven die verwijzen naar dat historische gebruik. Onder het plein ligt een parkeergarage; bovengronds is het autoluw en prettig om te dwalen.
Een beetje geschiedenis
Eeuwenlang was het Pratum Magnum het commerciële hart van Monza. In de 18e en 19e eeuw kreeg de westzijde een nieuw gezicht: de oude San Francesco-kerk werd opgenomen in een neoklassiek complex dat we nu kennen als het Antico Seminario en het huidige Liceo Zucchi. In de jaren 1920 en 1930 werd de noordzijde volledig vernieuwd met het monumentale stadhuis en werd in het midden het Monumento ai Caduti opgericht. Tussen 2005 en 2009 kreeg het plein zijn moderne bestrating en werd de ondergrondse parkeergarage geopend.
Wat zie je op en rond het plein
Het Monumento ai Caduti
De monumentale bronzen groep in het midden is een van de symbolen van Monza. De dynamische compositie, bekend als de “Ondata d’assalto”, is het werk van de beeldhouwer Enrico Pancera en werd in 1932 ingehuldigd. Op de sokkel lees je de namen van de gesneuvelden; via de trap bereik je een kleine herdenkingskapel. Zelfs als je geen liefhebber van militair erfgoed bent, maakt de intensiteit van de figuren indruk.
Stadhuis en Antico Seminario
Aan de noordzijde staat het stadhuis van Monza, gebouwd in de periode tussen 1926 en 1937 in een strakke, monumentale stijl met verwijzingen naar laat-renaissance palazzi. Aan de westkant zie je het Antico Seminario (ook wel Palazzo degli Studi), dat de sporen van de vroegere San Francesco-kerk bewaart. Het contrast tussen de bakstenen gevels en de eigentijdse pleininrichting is precies wat dit plein zo fotogeniek maakt.
Een paar stappen verder: Duomo en Arengario
Volg vanaf het plein de winkelstraten en je staat in enkele minuten bij de Duomo di Monza met de Kapel van Theodelinde en de beroemde IJzeren Kroon, of bij het middeleeuwse Arengario op het naastgelegen Piazza Roma. Het plein is daarmee een logische schakel in elk stadsbezoek.
Ervaringen: zo proef je de sfeer
Begin je dag met een espresso aan de rand van het plein en kijk hoe de stad ontwaakt. Op donderdagochtend vullen kramen met kleding, leer en huishoudwaar het plein en worden de steenvlaktes plots een bonte markt. In het weekend vind je hier vaak thematische marktjes of kleine evenementen. Rond het Grand Prix-weekend in september is het plein een van de podia van “FuoriGP”: muziek, shows en grote schermen met livebeelden uit het Autodromo trekken veel publiek.
Praktisch: bereikbaarheid, tijden en beste moment
Zo kom je er: vanaf het treinstation van Monza loop je in ongeveer 10 minuten naar het plein. Tussen Milaan en Monza rijden de regionale treinen van Trenord frequent; de snelste ritten doen er rond 9 tot 15 minuten over. Kom je met de auto, dan kun je terecht in de ondergrondse parkeergarage onder het plein.
Beste periode: in het voorjaar en najaar is het klimaat mild en is de lichtval op het plein prachtig. In de zomermaanden kan het drukker zijn, zeker rond evenementen. In juni viert de stad Sint-Jan; dan is de sfeer feestelijk in het hele centrum.
Toegankelijkheid: het plein zelf is vlak en drempelvrij. De herdenkingskapel onder het monument bereik je via trappen.
De markt op donderdag
Op donderdagvormiddag verandert het plein in een niet-voedingsmarkt met kramen langs de randen en in de assen van het plein. Handig om Italiaanse basics te scoren of gewoon te kijken hoe de locals onderhandelen en bijpraten. De markt loopt meestal tot het begin van de middag; bij speciale evenementen wordt ze soms verplaatst of ingekort.
Korte wandelroute vanaf het plein
1. Start op het plein bij het Monumento ai Caduti. Loop langs de westzijde en bekijk de gevel van het Antico Seminario met sporen van de vroegere kerk.
2. Steek via de zuidzijde door richting de winkelstraten; binnen enkele minuten sta je bij het Arengario op Piazza Roma.
3. Ga door naar de Duomo voor de schatkamer en de Kapel van Theodelinde.
4. Heb je tijd, wandel via de brug naar het groene Parco di Monza of neem een bus richting Villa Reale.
Leuke weetjes
Pratum Magnum betekent letterlijk “grote weide”. De huidige bestrating verwijst met ingelegde patronen naar historische waterlopen en textielbewerking, ooit onmisbaar voor de stadseconomie. Onder het plein schuilt een parkeergarage met bijna 500 plaatsen, geopend in 2009. Tijdens FuoriGP wordt hier vaak een podium opgebouwd met live acts en sportpresentaties.
Eten en drinken
Rond het plein vind je cafés voor een snelle cappuccino, trattoria’s voor een bord pasta en wijnbars voor een aperitivo. Voor een ijsje loop je zo een zijstraat in. Prijzen zijn doorgaans vriendelijker dan in Milaan; je zit hier ook meer tussen locals dan toeristen.
Handige tips op een rij
Fototip: kom vroeg voor zacht tegenlicht op de bronzen groep, of rond het gouden uur voor warme baksteentinten.
Kledingvoorschrift: voor de Duomo gelden bedekte schouders. Handig om een lichte sjaal mee te nemen.
Met kinderen: het open plein is fijn om even te rennen; tijdens FuoriGP zijn er vaak leuke activiteiten voor families.
Souvenir: markt donderdag = kans op leerwaren, sjaals of Italiaans keukentextiel.
Samengevat
Of je nu een ochtendtrip vanuit Milaan plant of een hele dag in Monza blijft: Plein Trento en Trieste is de perfecte start. Je krijgt hier een helder beeld van de stad, ontmoet de lokale sfeer en staat binnen enkele minuten bij de Duomo of het Arengario. Simpel, echt en typisch Italiaans.